Δευτέρα 23 Μαΐου 2011

Λίγα λόγια για την ιστορία του πανηγυριού του Διστόμου



Η θρησκευτική πανήγυρις του Διστόμου είναι στις 19 Μαΐου, σήμερα δηλαδή.
Γίνεται τριήμερο και διαρκεί μέχρι την 21 Μαΐου όπου συμπίπτει με την γιορτή του Κωνσταντίνου και Ελένης.
Είναι τοπική γιορτή και γιορτάζεται η ανέγερση του Ναού του Αγίου Νικολάου στο Δίστομο που τελειοποιήθηκε στα 1880.
Δεύτερο επίσημο πανηγύρι του Διστόμου ήταν την ημέρα της Αναλήψεως, όπου κατέβαιναν όλοι οι κάτοικοι στην Παραλία, στον γιαλό όπως έλεγαν τότε.
Δυστυχώς σταμάτησε ή μάλλον υπολειτουργεί, ας μου επιτρεπεί η έκφραση, από τότε που έγινε η αναγκαστική απαλλοτρίωση της παραλίας. 
Η Διστομίτικη εκκλησία της Αναλήψεως ωστόσο υπάρχει ακόμη
Σαν σήμερα γίνεται περιφορά της εικόνας και χοροί στον χώρο της Πλατείας Εθνικής Αντίστασης 
( Πάνω πλατείας ).
Τα παλιά χρόνια χόρευαν ξεχωριστό χορό οι ελεύθερες του Διστόμου για να γνωρίσουν το ταίρι τους.
Αναρτώ κάποιες φωτογραφίες παλιές και καινούργιες.
Αν θέλετε να διαβάσετε και να μάθετε περισσότερα, ανατρέξτε στα βιβλία της Διστομίτισσας συγγραφέως Καίτης Μανωλοπούλου ( ΚΛΙΚ ΕΔΩ )
Πανηγύρι 1934
1933 - Πανηγύρι Διστόμου
 ΠΗΓΗ/ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: DISTOMOBLOG

Δευτέρα 16 Μαΐου 2011

Ντοπιολαλιά-Ένα Αρχαιοελληνικό κατάλοιπο



Αναδημοσίευση από distomo.gr

Λόγω των συχνών επιδρομών αλλά και στρατιωτικών κατοχών από τους Ρωμαίους, τους Φράγκους μέχρι και τους Τούρκους πολλές λέξεις δημιουργήθηκαν και ονόματα τοποθεσιών τροποποιήθηκαν. Το ίδιο το όνομα της πόλης μετετράπη από ΑΜΒΡΥΣΣΟΣ σε ΔΙΣΤΟΜΟ. Ιστορικά δεν αναφέρεται καμμία Σλαβική ή Αρβανίτικη επιρροή και έτσι δεν συναντώνται αντίστοιχες μετατροπές ονομασιών σε περιοχές όπως Αράχοβα
(-οβα:Σλαβική κατάληξη).
Υπάρχουν πολλοί τοπικοί γλωσσικοί ιδιωματισμοί αλλά και ιδιαίτεροι τρόποι προφοράς με χαρακτηριστικότερα την συντόμευση ονομάτων (Χαρλάμ'ς αντί Χαράλαμπος) το κόψιμο των καταλήξεων και ο συμφυρμός των φωνηέντων (σπιτ' αντί σπίτι, χωράφ' αντί χωράφι). Αντίθετα συνήθως διατηρείται όταν συνοδεύεται από κτητική αντωνυμία (το χωράφι μ', το σπίτι σ', αλλά και ο πατέρα μ').
Μερικές φορές συναντάται και αλλαγή γένους (
ο τζάκης αντί το τζάκι ).
Παράλληλα αναπτύχθηκαν πολλές παρωνυμίες (παρατσούκλια) για τα οποία θα μιλήσουμε σε άλλη ενότητα αντί για επώνυμα, που χαρακτηρίζουν ολόκληρες οικογένειες και διατηρήθηκαν για αρκετές γενιές μέχρι και σήμερα .Οι Διστομίτες γλωσσικά έχουν τους φθογγισμούς και τις κλίσεις της Ρουμελιώτικης διαλέκτου (γλώσσα Μακρυγιάννη), αλλά έχουν κρατήσει και τις δικές τους λέξεις. Δεν είναι λίγες αυτές που το πλούσιο λεξιλόγιο του ρουμελιώτικου λαού δημιούργησε και αρκετές από αυτές έχουν αρχαία καταγωγή λόγω και της Δωρικής προέλευσης των Διστομιτών:Επίσης υπήρχε στούς πολύ παλιούς Διστομίτες το φαινόμενο του τσιτακισμού. παλιόστσ(υ)λο αντί για παλιόσκυλο (τσ)=κ αλλα σε ορισμένες λέξεις. Οι γεροντότεροι ακόμη χρησιμοποιούν τον παλαιότερο παρατατικό, ειδικά στην μέση φωνή. Τούτος (αντί γι αυτός) καθέταν αυτού, αντί για καθόταν. Ο Γιάνν(η)ς ερχέταν απ'τον γιαλό, αντί για ερχόταν. χάμω=κάτω, αρχαίο χαμαί. δώθε, κείθε, πούθε επιρρήματα. (Σύγκρινε πόθεν έσχες).
Ενδεικτικές λέξεις και εκφράσεις

αφουγκράζομ(αι)
= ακούω από+ακρόαση. Παραστιά = δίπλα στην φωτιά στο τζάκι παρά+εστία ,αρμακάς = πέτρινο τειχίο αρχ.λέξη αρμός, νίβομαι, νίψ(ου) - προστακτική (από το νίπτομαι), κολλάω τ(η)ν (α)σκάλα και αρποκολλιέμαι. Περίφραση για το ανεβαίνω, προβάτα (προστακτική) = περπάτα προ+βαίνω, τήρα = κοίτα παρατηρώ - παρατήρηση και τα παραγωγά της, σύρε = πήγαινε, ηύρα = αντί για βρήκα, γιαλός = παραλία, θάλασσα (παρα θιν'αλός), απ(ι)στομιέμαι = πέφτω απίστομα (ανάποδα)+πίπτω, μπηχτοκέφαλα επίρρημα = πέφτω με το κεφάλι πίγνημι(μπήχνω)+κεφαλή, κανείν αντί για την αιτιατική κανέναν (αρχαϊκός δυικός τύπος της δωρικής διαλέκτου), τίνος χρησιμοποιείται η αρχαία ερωτηματική αντωνυμία (τίνος είσαι); φροματάω = αγριεύομαι, αλαλάζω, αυτού (επίρρημα) = εκεί είναι πιο ειδικό δεικτικό επίρρημα, γιατί δηλώνει και τόπο ακόμη,(συχνά στον Θουκυδίδη), λοβός = χαζός-ανόητος (παράβαλε λοβοτομή), ξαργού = επίτηδες (εξ έργου), μαργώνω = κρυώνω (αρχαίο ρήμα μάργνυμι), δραίμω = τρέχω γρήγορα, φεύγω (αρχαίο ρήμα θέομαι με β'αόριστο έδραμον), μανάρια = πρόβατα ( απ' το αμνός - ομνάριον-μανάρι. Συναντάται και αλλού) τσουράπ(ι) = κάλτσα, βρωμοταρεύω = μαζεύομαι, κάθομαι ήσυχος (δωρικό τάρας=ησυχία, γαλήνη, ειρήνη)


Και άλλα πάμπολλα παραδείγματα που θα αναφερθούν εκτενέστερα παρακάτω.


*Ευχαριστώ τον Δημήτρη Μορόγιαννη τον συμπατριώτη μου για την συνεργασία μας στο θέμα αυτό

ΠΗΓΗ/ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ : DISTOMO BLOG 

Δευτέρα 9 Μαΐου 2011

Στο χέρι του Παππού - Ένα ποίημα του Αργύρη Σφουντούρη


ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΠΑΠΠΟΥ


Στο χέρι του παππού ο εγγονός βαδίζει

Κι ανάμεσα τους λείπει μια γενιά.
Ο εγγονός όλο ρωτά, γιατί αυτός ελπίζει
Να μάθει όλα της ζωής τα μυστικά.


Και στέκεται ο παππούς στού δρόμου τη γωνιά

Κι αναστενάζει. Κι ύστερα πάλι συνεχίζει
Το κουρασμένο βήμα του, γυρτός, αργά-
Μια έγνοια φαίνεται στην κόμη του ν’ ασπρίζει


Που χρόνια τώρα συνεχώς τον τυραννά.

Κι ο εγγονός στο χέρι του όλο ρωτά
Γιατί ο θάνατος τους νέους να θερίζει -.


Στο χέρι του παππού ο εγγονός βαδίζει

Και το κενό στη μέση του θυμίζει
Κάδρο χωρίς ζωγραφιά

Το ποίημα αυτό δημοσιεύεται στο βιβλίο της Καίτης Μανωλοπούλου ( Αναμνήσεις & Μαρτυρίες πενηντάχρονες ή άχρονες )

ΠΗΓΗ/ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: DISTOMOBLOG

Τετάρτη 4 Μαΐου 2011

Νέα αρχαιολογική αποκάλυψη στο Δίστομο ( 6 Νοεμβρίου 2009 )



Νέα αποκάλυψη δαπέδου κι βάσης κίονα στο Δίστομο, στο οικόπεδο Β.Λ, δίπλα στον αύλειο χώρο μεταξύ Αρχαιολογικού Μουσείου και Πολιτιστικού κέντρου
( Άλλοτε Δημοτικών σχολείων ).
Πριν κάποια χρόνια στον αύλειο αυτό χώρο, στην προσπάθεια να πραγματοποιηθούν εργασίες για την δημιουργία μικρού θεάτρου, αποκαλύφθηκε τείχος, και για τον λόγο αυτό σταμάτησαν εντελώς οι εργασίες.
Στην ίδια περιοχή, και συγκεκριμένα στο οικόπεδο Λ.Σ, αποκαλύφθηκε επίσης τείχος και εργαστήρια, αν δεν απατώμαι.
Πολύ κοντά επίσης είναι και τα δίστομα πηγάδια.
Πρόκειται για περιοχή που είναι επέκταση του σημερινού Διστόμου, εξ' ού και η ονομασία ''αλώνια''.
Και στο Αρχαίο Δίστομο όμως, στην Φωκική Άμβροσσο, στο σημείο αυτό, ήδη είχε τελειώσει η πόλη, κι αυτό φαίνεται γιατί όλος ο Αρχαιολογικός όγκος βρίσκεται από την μέση της 10ης Ιουνίου μέχρι το Κάστρο ( Ακρόπολη Αμβρυσσού ).
Τώρα θα ήθελα την γνώμη των αρχαιολόγων για το τι είναι το δάπεδο που αποκαλύφθηκε.
Πάντως η γνώμη μου είναι ότι πρέπει να χρονολογείται στο τέλος της Ρωμαϊκής εποχής, αρχή Πρωτοχριστιανικής, αν κρίνω απ΄το κεραμιδωτό υλικό, όπως και στο Οινοποιείο που βρέθηκε το περυσινό καλοκαίρι.
Μπορείτε να δείτε εδώ παλαιότερα άρθρα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος απ' το Δίστομο.

 ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ : DISTOMOBLOG
 
 
 
 

    Δευτέρα 2 Μαΐου 2011

    Λογοτεχνία για το Δίστομο και Διστομίτες λογοτέχνες

    Φωτογραφία από ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ για το Δίστομο, στα τέλη της δεκατίας 80
    ΔΙΣΤΟΜΟ



    Διαβάζοντας το ''Χρονικόν'' του Τάκη Λάππα,
    για τη ''Σφαγή του Διστόμου'' ηύρα τόση
    στην καρδιά του Γερμανού ωμή αγριάδα,
    που ξάφνου και η δική μου είχε πετρώσει.


    Ένα δάκρυ δεν μου κύλησε απ' τα μάτια.
    Πέτρωσε ο πόνος, μέσα μου και η φρίκη.
    Τόσο λοιπόν οι άνθρωποι απάνθρωποι είναι,
    όσο δεν είναι τα τσακάλια μήτε οι λύκοι;

    Μα νά που ένας καλός πονόψυχος στρατιώτης
    και καθόλου της πατρίδας του προδότης,
    με χέρι στοργικό χαϊδεύει ένα παιδάκι
    στο χλωμό φοβισμένο κεφαλάκι.


    Σαν της Ειρήνης το άσπρο περιστέρι,
    στή φοβερή, την άγριαν ώρα της σφαγής,
    ήρθε, θαρρείς, την ανθρωπιά να ξαναφέρει.
    Γνέφει ''σιωπή'' και δείχνει με το χέρι
    οι μελλοθάνατοι να πέσουν καταγής.

    Και τότε αδειάζει το όπλο του του όλο στον αγέρα,
    και, για να πάρει μαζί του τη φοβέρα,
    βγαίνει αστραπή στο δρόμο και την πόρτα κλεί,
    και σκοτώνει στην πόρτα απέξω ένα σκυλί.
    Σημάδι πως τα πάντα εγίνηκαν με τάξη.


    Πως μπορεί την καρδιά να μη σπαράξει
    η πράξη αυτή της ομορφιάς και του ελέους,
    που βγαίνει μόνο απ' τους καλούς και τους
    γενναίους;

    Οι μαύροι εθαμποφέξανε οι ουρανοί
    ένα βεργί κερί φωτάει, θαρρείς, τα σκότη.
    Ποτάμι ετρέξαν των δακρύων μου οι κρουνοί,
    για την τόση καλωσύνη του στρατιώτη,
    που για μάρτυρές της άφησε στην γη
    απομεινάρια από την άγρια σφαγή.








    Διαλεχτή Ζευγώλη - Γλέζου


    Ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο, μέσα στις πολυσήμαντες και πολυπρόσωπες προς όλες τις κατευθύνσεις του πολιτισμού και της επιστήμης προσωπικότητες του Διστόμου, είναι και οι Διστομίτες λογοτέχνες.
    Βέβαια σήμερα θα αναφέρω περιληπτικά του Διστομίτες λογοτέχνες καθώς κι εκείνους που έγραψαν για μας, θα γίνει μια περιληπτική μνεία, έτσι για να στρώσω έδαφος για τα επόμενα άρθρα.
    Ας αρχίσω από έναν πολύ σημαντικό άνθρωπο, τον Στάθη τον Σταθά.
    Ο Στάθης Σταθάς είναι μια τεράστια προσωπικότητα κι ένα μεγάλο κεφάλαιο για το Δίστομο και όχι μόνο. Οι γραμματικές του γνώσεις είναι απεριόριστες. Τον συμβουλεύονται συχνά καθηγητές Πανεπιστημίου και τον ρωτούν γλωσσικά και ιστορικά ζητήματα για τα οποία έχουν αμφιβολίες, και εμπιστεύονται την κρίση του.
    Θα γίνει αφιέρωμα αναλυτικό σε όλους αυτούς που θα αναφερθούν στο σημερινό άρθρο. Βέβαια για τον Στάθη Σταθά χρειάζονται πολλές σελίδες βιογραφικού και έργων του.
    Θα δημοσιεύσω κάποια ποιήματά του, δοκίμια και κάποιους ρηξικέλευθους λόγους του που έχω μαγνητοφωνήσει εγώ ο ίδιος, ενάντια στο κατεστημένο και στις φασίζουσες συμπεριφορές της φύσης μας, σε επόμενα άρθρα.
    Άλλος λογοτέχνης, που εκτός από δικά του ποιήματα, έχει μεταφράσει στο εξωτερικό όπου διαμένει - στην Ελβετία συγκεκριμένα - μεγάλους Έλληνες ποιητές, όπως Ρίτσο, Βρεττάκο, Λειβαδίτη και άλλους, είναι ο *Αργύρης Σφουντούρης, που προσφάτως γυρίστηκε για τη ζωή του και βραβεύτηκε η ταινία με τίτλο ''Ένα τραγούδι για τον Αργύρη''. '
    Έχω δημοσιεύσει άρθρο στο παρόν blog γι' αυτόν τον τεράστιο άνθρωπο.
    Ο Αργύρης Σφουντούρης είναι αστροφυσικός, λογοτέχνης, και μέγιστος αγωνιστής για τα δικαιώματα των ανθρώπων. Έντονη ήταν η δράση του εναντίον της χούντας που μάστισε τη χώρα μας.
    Θα συνεχίσω και γι' αυτόν αναλυτικά, γιατί είναι λίγα όσα έχω γράψει γι' αυτόν.
    Λογοτέχνιδα με μυθιστορήματα, ποιητικές συλλογές και δοκίμια είναι και η Καίτη Μανωλοπούλου, που εκτός των άλλων έχει γράψει και τα εξής βιβλία για το Δίστομο : ''Αναμνήσεις και μαρτυρίες'', απ' όπου και το ποίημα που έχω δημοσιεύσει, και ''Να ζεστάνουμε τις πέτρες στις πλαγιές του Διστόμου''.
    Και να μην ξεχάσουμε και το ποίημα που έχει φιλοξενηθεί πριν καιρό σ' αυτήν εδώ την ιστοσελίδα, του Νίκου Ξυνού, κι αυτό με τίτλο ''Δίστομο''.
    Σημαντικός ποιητής και λογοτέχνης είναι και ο Τάσος ο Βασιλαράκος, ο οποίος ζει με την σύντροφο του στο Δίστομο. Θα ήθελα να κάνω και σ' αυτόν ένα ξεχωριστό αφιέρωμα.
    Επίσης προσφορά σε ιστορικά θέματα, έχουν και οι Γεώργιος Νικολάου και Ιωάννης Μπασδέκης, που έχουν γράψει βιβλία για την σφαγή αλλά και για την ιστορία του Διστόμου απ την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
    Στην λογοτεχνία βέβαια για το Δίστομο, και αυτό πρέπει να μας κάνει ιδιαίτερα υπερήφανους γιατί είναι υπέρτατη τιμή, δεν πρέπει να ξεχνάμε τους μεγαλύτερους Έλληνες ποιητές με παγκόσμια αναγνωρισιμότητα, όπως ο Γιάννης Ρίτσος, ο Νικηφόρος Βρεττάκος, ο Νίκος Γκάτσος, ο Νίκος Καββαδίας και άλλοι.
    Βοιωτοί επίσης ιστορικοί και λογοτέχνες είναι ο Ανδρέας Τσούρας και ο Τάκης Λάππας, ο οποίος κατάγεται απ' την πλευρά της μητέρας του απ' το Δίστομο κι έχει γράψει το ''χρονικό της σφαγής'' καθώς και άλλα ιστορικά βιβλία για το Δίστομο αλλά και για όλη την Βοιωτία.
    Απ' την άλλη ο Ανδρέας Τσούρας, εκτός από λογοτέχνης είναι και θεατρικός συγγραφέας, και έχει γράψει το έργο ''Δίστομο-ματωμένη ανθρωπότητα'' και άλλα πολλά.
    Επίσης η λογοτέχνιδα *Βίκη Μπακάλη έχει γράψει για μας πολύ σπουδαία ποιήματα, τα οποία έχω δημοσιεύσει και σε προηγούμενα άρθρα.
    Πολλοί νέοι Διστομίτες όμως, επώνυμα ή ανώνυμα, γράφουν κι αυτοί σπουδαία λογοτεχνικά έργα και ποιήματα, και δεν τα δημοσιεύουν, έιτε γιατί δεν πιστεύουν στις δυνατότητες τους, είτε γιατί θέλουν να παραμείνουν στην ανωνυμία τους. Θα κάνω βέβαια μια προσπάθεια να δημοσιεύσω κάποια έργα, έστω και ανώνυμα.
    Θα γίνει αφιέρωμα και αναλυτική αναφορά σε όλους τους παραπάνω.
    Σημαντικό είναι και το βιβλίο που προσφάτως κυκλοφόρησε και δημοσιεύνται συγκλονιστικές περιγραφές απ' το ημερολόγιο του Διστομίτη *Μιλτιάδη Νικολάου που έγραψε στο μέτωπο, εκείνες τις φρικτές μέρες του πολέμου.
    Γύρισε σώος στο Δίστομο για να σφαγιασθεί μετά από λίγο απ' του φασίστες Γερμανούς. Μπράβο στους απογόνους του που το έκαναν βιβλίο


    *Κλικ στους συνδέσμους για να δείτε στοιχεία και παλαιότερες δημοσιεύσεις


    *Προσεχώς σπάνια βιβλιογραφία για το Δίστομο απ' την αρχαιότητα μέχρι σήμερα

    ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ : DISTOMOBLOG

    Τετάρτη 27 Απριλίου 2011

    Εκκλησίες και ξωκλήσια του Διστόμου

    Άγιος Νικόλαος Διστόμου
     Για την ολοκλήρωση αυτού του άρθρου δανείστηκα κείμενο και υλικό από την ιστοσελίδα του Δήμου Διστόμου Αράχωβας Αντίκυρας
    Στην συνέχεια έκανα δικές μου παρεμβάσεις

    Στην πάνω πλατεία του Διστόμου (Πλ. Εθνικής Αντίστασης) υπάρχει η μεταβυζαντινού ρυθμού εκκλησία του Αγίου Νικολάου που ολοκληρώθηκε το 1908.


    Το Δίστομο το επισκέφθηκε στην εποχή του και ο Όθωνας με την Αμαλία.
    Λέγεται δε ότι η μικρή γλυκόηχη καμπάνα του καμπαναριού του είναι δωρεά της βασίλισσας Όλγας,
    ενώ είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον το μεγάλης αξίας, σκαλιστό του τέμπλο.

    Πέρα από την εκκλησία της Παναγίας και του Προφήτη Ηλία στο κέντρο του Διστόμου,
    Η Εκκλησία της Παναγίας κοντά στο στενό που στρατοπέδευσε ο Γεώργιος Καραϊσκάκης
    Ο Άη Λιας. 
    Στην γραφική γειτονιά Άη Λιας στο Δίστομο

    υπάρχουν αρκετά εξωκλήσια με παραδοσιακή πέτρινη κατασκευή, όπως του Αγίου Δημητρίου  στην είσοδο του Διστόμου και του Αγίου Μηνά πρός το Στείρι.
    Άγιος Δημήτριος


    Επίσης το διπλό εξωκλήσι των Αγίου Αθανασίου και Αγίου Αντωνίου στο δρόμο προς Παραλία, με τη χαρακτηριστική πηγή νερού, που ρέει αδιάκοπα το γάργαρο νερό της, απο τα υψώματα του Ελικώνα,
    και του Αγίου Συμεών ( Στείρι ) όπου σύμφωνα με την παράδοση παλιά ξεκινούσαν από κει λαμπαδηδρομίες.

    Άγιος Αθανάσιος

    Ανάληψη Διστόμου ( Παραλία Διστόμου )

    Αγία Παράσκευη Διστόμου
    Άγιος Συμεών Στειρίου

    Άγιος Αντώνιος



    Χαρακτηριστικό ξωκλήσι επίσης αυτό του Αγίου Μάμμα πίσω από το χαρακτηριστικό βράχο "Βαγένι", στο παλιό δρόμο προς Παραλία. Είναι χτισμένο μέσα σε φυσική σπηλιά - κοίλωμα του βράχου, με σταλακτίτες και εξαιρετική παραδοσιακή τεχνική. Εδώ κρύφτηκαν, για αρκετό καιρό, επιζήσαντες της σφαγής, που διέφυγαν από το Διάσκελο και ζήτησαν καταφύγιο στο εξωκλήσσι, λόγω της δύσκολης πρόσβασης και του απόκρημνου της περιοχής.
    Αξίζει να το επισκεφτεί κανείς, πράγμα που τώρα γίνεται εύκολα, αφού και αυτοκίνητο φτάνει σχεδόν μέχρι την είσοδό του και να θαυμάσει τις θαυμαστές ιδιοτροπίες της φύσης.
    Παμπάλαιο και ιστορικό ξωκκλήσι είναι και του Αγίου Νικολάου στην περιοχή Άγιος Νικόλαος Διστόμου στην θάλασσα, και συνδέεται ιστορικά με την Εκκλησία στο Δίστομο λόγω ονομασίας


    Άγιος Μάμας
    Ο Άγιος Νικόλαος στον Διστομίτικο γιαλό
    Άγιος Νικόλαος - Παραλία Διστόμου


    Παλιά Εκκλησία όπου γίνονταν και περίφημο πανηγύρι, είναι η μικρή Εκκλησία της Αναλήψεως στην Παραλία Διστόμου, η οποία διασώθηκε από την απαλλοτρίωση του 1963 και λειτουργείται ακόμη και σήμερα. Παλιά εκεί στη θάλασσα της Αναλήψεως, οι Διστομίτες έκαναν περιβόητο πανηγύρι.
    Είναι αρκετά ξωκλήσια ακόμη που δεν έχουν αναφερθεί. Θα ακολουθήσουν επόμενα άρθρα
    Μου έλεγε η γιαγιά μου, αλλά και ο Πατέρας μου που θυμάται καλά, για τον Άη Γιώργη, το ξωκλήσι στην Βερβά στις πλαγιές του Ξηροβουνίου στο δρόμο που πάμε για Αράχωβα, μετά τον δρόμο που σε πάει στην Δαύλεια.

    Ομολογώ ότι δεν είχα ανέβει ποτέ μου εκεί. Σήμερα που ανέβηκα ήταν μαγευτικό το τοπίο που βρίσκεται στις νότιες υπώρειες του Παρνασσού.

    Θυμούνται τα αγωνίσματα με την άρση της πέτρας και το τρέξιμο στην πλαγιά, γιατί όπως θα δείτε η πλαγιά εδώ ενδείκνυται για κάτι τέτοιο, και φυσικά ο αγώνας τον γερόντων. Αυτά τα βρίσκει κι  ένας περιηγητής ευρωπαίος που έρχεται στο Δίστομο στα 1760 περίπου, θα βρω το βιβλίο και θα σκανάρω.

    Αυτό είναι ένα πανάρχαιο έθιμο που δυστυχώς εδώ εξέλειψε. Τελευταίοι από τους νικητές της άρσης βαρών ήταν ο Γιώργος ο Μίχας ή Κούφας, παππούς ενός ενός αδερφικού μου φίλου, που ήταν ψηλός πολύ και γεροδεμένος και τον είχα προλάβει εν ζωή βέβαια, καθώς και ο Γιώργος ο Λούκας ή Μουσολίνης που είναι γεροδεμένος με σωματότυπο που φαίνεται η δύναμή του.

    Αυτή είναι η πλαγιά που έτρεχαν οι αγωνιζόμενοι

    Διακρίνεται ο δρόμος Διστόμου - Αράχωβας καθώς ο Πάρνασσος
    Η θέα ανατολικότερα. Στο βάθος διακρίνεται το Στείρι
    Το μνημείο των ιπτάμενων της Πολεμικής μας Αεροπορίας που έπεσαν στον Άη Γιώργη για την Ελλάδα






    Κάντε κλικ στις εικόνες για μεγέθυνση

    Τρίτη 26 Απριλίου 2011

    ''Ελλαδογραφία''-Ένα τραγούδι απ' τον δίσκο ''ΤΑ ΠΑΡΑΛΟΓΑ'' Του Μάνου Χατζιδάκι σε στίχους του Νίκου Γκάτσου, με αναφορά στο Δίστομο


    Για να μαθαίνουν οι νεώτεροι και αυτοί που θα έπρεπε να ενημέρωναν τους νεώτερους.
    Ένας μεγάλος Έλληνας ποιητής, ο Νίκος Γκάτσος κι ένας μεγάλος Έλληνας συνθέτης, ο Μάνος Χατζιδάκις στον δίσκο ''Τα παράλογα'' σε μία απ' τις πολλές συνεργασίες τους-ευτυχώς για μας-έγραψαν το τραγούδι ''Ελλαδογραφία'', όπου αναφέρεται το Δίστομο και τα Καλάβρυτα και συγκεκριμένα οι κάτοικοι αυτών των ιστορικών Κωμοπόλεων που έχυσαν τόσο αίμα γι' αυτόν τον τόπο.
    Έχω αναρτήσει ήδη τους στίχους απ' το ''δόλιο Δίστομο'' του Σακελλαρίου απ' την Αμερική και τμήμα απ' το ποίημα του μεγάλου επίσης Νίκου Καββαδία, μελοποιημένο απ' τον Θάνο Μικρούτσικο, ''federico Garcia Lorka'', με αναφορά επίσης στο Δίστομο, υπάρχει και το mp3, όπως και στο τραγούδι ''Το δόλιο Δίστομο''.
    Αυτό κυκλοφόρησε στο κλασσικό πλέον άλμπουμ '' Σταυρός του νότου'' και σε μια νεώτερη εκδοχή στο άλμπουμ ''Γραμμές των οριζόντων'' απ' όπου και το mp3
    Στο δίσκο ''Τα παράλογα'' λοιπόν, το τραγούδι ''Ελλαδογραφία'' τραγουδά ο μέγιστος Μίκης Θεοδωράκης που συμμετέχει σ' αυτόν τον δίσκο.
    Καλό θα είναι να ενημέρωνε κάποιος απ' αυτούς που θέλουν να εμπλέκονται στα κοινά, είτε πολιτικά είτε πολιτιστικά είναι αυτά!!


    ΕΛΛΑΔΟΓΡΑΦΙΑ

    Τω καιρώ εκείνο ο ακμαιότερος κλάδος της πελασγικής δρυός
    εκάλυπτε τρεις οικισμούς πέριξ του μυστηριώδους Βράχου της Ακροπόλεως
    Αλλά μετά τα δραματικά γεγονότα της Μεσοποταμίας, τα οποία οδήγησαν
    εις την έξωσιν των πρωτοπλάστων εκ της κοιλάδος του Τίγρεως και
    προεκάλεσαν σύγχυσιν εις τας φρένας των ανθρώπων, οι οικισμοί
    των Αθηνών ήρχισαν να πληθύνονται παραλόγως
    Αποτέλεσμα υπήρξεν η αλματώδης επέκτασις της πόλεως και η δημιουργία
    του λεγομένου άστεως, το οποίο κατά τους αρχαιοπλήκτους ιστορικούς
    εμεγαλούργησε και περιεβλήθη την αίγλην της αιωνιότητος

    Επίσκοποι και προεστοί
    κατακτητές και στρατηλάτες
    επαναστάτες και αστοί
    της ιστορίας οι πελάτες

    Αλλά οι αρχαίοι Θεοί, εν τη μερίμνη των δια τα υπόλοιπα πελασγικά
    φύλα, απεφάσισαν την βαθμιαία κατάρρευσιν των Αθηνών ως ηγέτιδος
    πόλεως και την απαλλαγήν του Ελληνισμού, ως εθνικού πλέον συνόλου
    εκ των κινδύνων του συγκεντρωτισμού. Κατά τους επόμενους μακρούς αιώνας
    κατεβλήθησαν αρκεταί προσπάθειαι δια την αναβίωσιν του παλαιού άστεως
    αλλ' αύται απέβησαν άκαρποι. Ευτυχώς δε, διότι κατά την νεωτέραν και σκληροτέραν δοκιμασίαν
    του γένους, η εκ νέου κυριαρχία των Αθηνών θα απεδυνάμωνε τας
    κορυφάς και τας πεδιάδας της πελασγικής γης
    αι οποίαι διεμόρφωσαν την οριστικήν φυσιογνωμίαν της φυλής και κατηύγασαν
    δι' ανεσπέρου φωτός τους ομιχλώδεις ορίζοντας της
    περιδεούς ανθρωπότητος

    Στο Σούλι και στην Αλαμάνα
    κάναμε φως τη συμφορά
    θα μας θυμούνται τάχα μάνα
    καμιά φορά

    Ματαία ελπίς. Ουδείς τους ενεθυμήθη ως ζώσας αιωνιότητας
    ουδείς τους κατενόησεν εις τας πραγματικάς των διαστάσεις. Και αι
    Αθήναι, καταστάσαι πρωτεύουσα νεοπαγούς κράτους, ήρχισαν να
    προετοιμάζονται δια την εκ νέου απορρόφησιν της ικμάδος του έθνους
    Αλλά η προγονική κληρονομία δεν είχεν εξ ολοκλήρου σπαταληθή και
    οι μεταγενέστεροι αδελφοί του μικρού Χορμόπουλου, εκ των Ηπειρωτικών
    ορέων και εξ όλων των στενωπών της αθανάτου πατρίδος, διέπλευσαν την
    Αχερουσίαν της μοίρας των με την γαλήνην του μαρτυρίου και της θυσίας
    Και τα βαρβαρικά έθνη ηπόρησαν και κατ' ιδίαν εκάγχασαν- ακριβώς όπως
    αι Αθήναι

    Χτυπάτε της οργής προφήτες
    καμπάνα στην Καισιαριανή
    νά 'ρθουν απόψε οι Διστομίτες
    νά 'ρθουν κι οι Καλαβρυτινοί
    με σπαραγμό κι απελπισία
    για τη χαμένη τους θυσία

    Άραγε είναι αληθές ότι η θυσία των απέβη επί ματαίω
    Ουδείς δύναται να αποφανθή μετά βεβαιότητος και ουδείς δύναται να
    προεξοφλήση το μέλλον διότι η ιστορία των ανθρώπων είμαι μία
    συνεχής παλινδρόμησις. Αλλά με την διαρκώς ογκούμενην υπερτροφίαν της
    Αττικής αι προοπτικαί διαγράφονται σκοτειναί. Οι αρχαίοι Θεοί δεν
    υπάρχουν πλέον δια να δώσουν την λύσιν, και ούτω, θάττον η βράδιον
    αι Αθήναι θα συγκεντρώσουν εις τους κόλπους των και θα εξαφανίσουν δια
    παντός την Ελληνικήν αρετήν, ως ο Κρόνος εις το απώτατον παρελθόν
    κατέτρωγε τα ίδια αυτού τέκνα ή ως ο Ήλιος εις το απώτατον μέλλον θα
    συγκεντρώσει εις τας αγκάλας του τους πλανήτας του
    και θα καταβροχθίσει αυτούς
    Γένοιτο και εις τους αιώνας των αιώνων αμήν

    Πότε θ' ανθίσουνε τούτοι οι τόποι
    Πότε θα 'ρθούνε κανούργιοι ανθρώποι
    να συνοδεύσουνε την βλακεία
    στην τελευταία της κατοικία



    Τραγουδά ο Μίκης Θεοδωράκης και χορωδία

    Κλίκ για να κατεβάσετε το cd

    http://rapidshare.com/files/36926171/MANOS_HATZIDAKIS-TA_PARALOGA.rar

    ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ : DISTOMOBLOG

    Δευτέρα 18 Απριλίου 2011

    Καίτη Μανωλοπούλου - ''Ζωγραφίζοντας στίχους'' και ''Ημερολόγιο απουσίας''. Σύντομο βιογραφικό της Διστομίτισσας συγγραφέως



    Αφού παρουσιάσω ένα σύντομο βιογραφικό, καθώς και την βιβλιογραφία της Διστομίτισσας συγγραφέως Καίτης Μανωλοπούλου, θα αναφερθώ και στα δύο βιβλία, που αναφέρονται στον τίτλο αυτού του άρθρου.
    Αντιγράφω το βιογραφικό της λοιπόν όπως εκείνη μου το έδωσε.
    ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
    Γεννήθηκα στην Αθήνα.
    Μετά τις γυμνασιακές σπουδές μου ( Γαλλική Σχολή St. Joseph ) εργάστηκα για 25 χρόνια σαν υπάλληλος στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος.
    Η κλίση μου όμως πάντα ήταν στην λογοτεχνία, στην ποίηση και στην ιστορία. Έτσι διάβασα πολύ κι αργότερα παρακολούθησα πολλές επιμορφωτικές διαλέξεις ελληνικής ιστοριάς ( κυρίως Βυζαντίνης ).
    Η αγάπη μου για τη λογοτεχνία και την ποίηση με οδήγησε αρχικά στο να δοκιμάσω να εκφραστώ μέσω της ποίησης με αποτέλεσμα τρεις ποητικές συλλογές : '' Ζωγραφίζοντας στίχους '', '' Μόνο μια λεύγα πάνω απ' το βυθό '', ''Πως να χωρίσεις το νερό''.
    Αργότερα, η τύχη του τόπου καταγωγής μου τον καιρό του πολέμου με έσπρωξε στο ν' ασχοληθώ μ' αυτόν πρώτα με ένα βιβλίο με μαρτυρίες από την σφαγή που έγινε στο Χωριό μου Δίστομο από τους Γερμανούς : '' Αναμνήσεις και μαρτυρίες πενηντάχρονες ή άχρονες ''.
    Ύστερα με ένα δεύτερο λαογραφικό με τις συνήθειες και τη ζωή σ' αυτό στον 20ο αιώνα :
    '' Να ζεστάνουμε τις πέτρες στις πλαγιές του Διστόμου ''.
    Εργογραφία
    1. '' Ζωγραφίζοντας στίχους '' : Ποίηση Αθήνα 1981
    2. '' Μόνο μια λεύγα πάνω απ' το βυθό '' : Ποίηση Αθήνα 1990
    3. ''Αναμνήσεις και μαρτυρίες πενηνταχρόνες ή άχρονες '' : Έκδοση Δήμου Διστόμου Αθήνα 1994
    4. '' Πως να χωρίσεις το νερό '' Ποίηση Αθήνα 2000
    5. '' Να ζεστάνουμε τις πέτρες στις πλαγιές του Διστόμου '' Εκδόσεις Βεργίνα Αθήνα 2004 ( Χορηγία Δήμου Διστόμου ).
    6. ''Ημερολόγιο απουσίας'' Ποίηση Αθήνα 2008 Εκδόσεις Βεργίνα
    7. '' Ανέκδοτες ταξιδιώτικες εντυπώσεις ''
    Διακρίσεις
    1. Medaille de bronze de l' Academie Internationale de Lutece 1973
    2. Βραβείο Πανελλήνιας ένωσης λογοτεχνών ( Ποίηση ) 2001
    3. Βραβείο Παννελήνιας ένωσης λογοτεχνών ( Πεζού ) 2003
    4. Βραβείο Πανελλήνιας ένωσης λογοτεχνών ( Ποίηση ) 2003
    5. Τιμητική διάκριση Δήμου Διστόμου για τη συμβολή στη διαχρονική διατήρηση ηθών και εθίμων στον εν λόγω Δήμο ( 2005 ).
    Κριτική από τον Μιχάλη Σταφυλά.
    Η Καίτη Μανωλοπούλου το 2008 κυκλοφόρησε το ποιητικό βιβλίο << Ημερολόγιο απουσίας >>. Πρόκειται για μια σειρά ελεγειακών ποιημάτων αφιερωμένων στο σύζυγό της, που πέθανε. Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία μέρη : Ημέρες αγωνίας, Ημέρες Νοσοκομείου και Ημερολόγιο Απουσίας. Τα ποιήματα της Καίτης Μανωλοπούλου εκτός από τη βαθειά συγκίνηση που προκαλούν, έχουν εκείνη την τελειότητα γραφής που φανερώνει πως ο πόνος πολλές φορές μας οδηγεί στην απόλυτη δημιουργία. Μικρά ποιήματα, που στον αναγνώστη φαντάζουν σαν αχτίδες φωτός μια αγάπης που όχι μόνο δεν σβήνει, αλλά αντίθετα μεγαλώνει κάτω από την πραγματικότητα της απουσίας.Την μεταθανάτια ανυπαρξία του άντρα της η Καίτη με την ποίηση της την κάνει ύπαρξη.Και αυτήν την ύπαρξη τη διατηρεί σαν ένα διαρκές μνημόσυνο Αγάπης. Αυτή η κατάθεση ψυχής και δακρύων μετουσιώθηκε σε μιά ποίηση - που όμοια της δεν ξέρω αν υπάρχει στην ελληνική μας Λογοτεχνία. Μια ποίηση που θα μένει πάντα υποδειγματική καθώς ανεβάζει πολύ ψηλά τον έντεχνο λόγο.
    Μιχάλης Σταφυλάς

    Σύντομα θα κάνουμε αφιέρωμα και στον Τάκη Μανωλόπουλο, τον πρόσφατα εκλιπόντα σύζυγό της, που έγραψε την εξαιρετική συλλογή ''Ημερολόγιο απουσίας ''.Όταν διάβασα το ποιητικό αυτό αριστούργημα θαύμασα - πέρα απ' την περίτεχνη χρήση του λόγου- το κουράγιο αυτής της γυναίκας που μέσα απ' τον χαμό, την ταλαιπωρία και την θλίψη της απώλειας, γέννησε αυτό το αριστούργημα.
    Όσο για το '' Ζωγραφίζοντας στίχους '', έχει κι αυτό την ιστορία του. Το έγραψε κι αυτό για τον χαμού του Διστομίτη ζωγράφου Γιάννη Καΐλη που τον δολοφόνησαν τα κτήνη της ακροδεξίας των συνταγματαρχών, και που αν ζούσε θα διέπρεπε.
    Θα αναρτήσω κάποια έργα του που βρίσκονται μέσα στο βιβλίο. Επίσης και το εξώφυλλο του βιβλίου είναι έργο του μεγάλου αγωνιστή Διστομίτη καλλιτέχνη.


    ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥH: DISTOMOBLOG

    Παρασκευή 15 Απριλίου 2011

    Ντοπιολαλιάς συνέχεια.......Δεύτερο μέρος

    Η φωτογραφία είναι από το Παλαιοχριστιανικό Οινοποιείο στην θέση Βερβά ή Καστρί στο Δίστομο

    Ύστερα από το παλιό μου άρθρο που αναρτήθηκε στις 4 Απριλίου 2008, και που σας είχα υποσχεθεί ότι θα έχει συνέχεια, γιατί πρόκειται για τις ρίζες και την καταγωγή μας, θέλω να ευχαριστήσω τον συμπατριώτη μας τον Σπύρο τον Περγαντά που βρήκε κι άλλες λέξεις τις οποίες θα δείτε αμέσως τώρα:
    Από τον Σπύρο Περγαντά
    1. Kρένω=μιλάω, απευθύνω τον λόγο<μεσαιωνική ελληνική ''κρένω''< αρχαία ''κρίνω''
    2. Zουλάπι ( Z'λάπ' ) = θηρίο, αγρίμι(κυρίως λύκος-τσακάλι)< αλβανικό zulap, ρουμάνικο=zulape
    3. φρ.Το εξετάζουνε ( Το 'ξετάζ'νε )
    • κανονικά=μελετώ προσεχτικά
    • ντόπιο=είναι γρουσουζιά<αρχαίο ἐξετάζω φρ.
    1. Αορ :Το αστόχησα ( Τ' αστόχ'σα)
    • κανονικά=αστοχώ=αποτυχαίνω
    • ντόπιο=το ξέχασα<μεταγενέστερο ἀστοχῶ
    1. Πυθαμή: π'θαμή
    • κανονικά=παλάμη /( ανεπίσημη μονάδα μέτρησης)

    • ντόπιο= παλάμη, μονάδα μέτρησης
    φρ.''Mια π'θαμή''=πολύ λίγο
    1. Σουσάμι ( Σ'σάμ ) προφ: ( Σάμ')
    Απλή συντόμευση του ''σουσάμι''< αρχ σήσαμον
    1. Ρήμα σε μελλ. κ' αορ: θα γιάνω, έγιανα ( τρ .ενικο θα γιαν'(ει): γίνομαι καλά, αναρρώνω< αρχ.ὑγιαίνω
    2. Αγκούτσα: μπαστούνι: Δεν ξέρουμε από που προέρχεται, προφανώς έχει σχέση με το αγκλίτσα.

    Η έρευνα μας αυτή θα συνεχιστεί. Έχουμε καταγράψει πολλές λέξεις και φράσεις, τις οποίες όταν τελειώσει αυτή η υπεύθυνη και χρονοβόρα έρευνα, θα τις ενώσουμε ώστε να γίνει ένα άρθρο.

    Πέμπτη 14 Απριλίου 2011

    Λεπτομέρεια ψηφιδωτού δαπέδου παλαιοχριστιανικής βασιλικής στο Δίστομο.


    Ψάχνοντας ειδικές και εξειδικευμένες πληροφορίες για την ιστορία του Διστόμου, βρήκα στοιχεία από ένα Ρώσικο ή Σέρβικο ιστοχώρο με τον όνομα Культурные сокровища Элладской Церкви από μιά ανασκαφή που έγινε το 1981 στον χώρο που ήταν να γίνει ο Ο.Τ.Ε Διστόμου.
    Πρόκειται για παλαιοχριστιανική βασιλική, που αν το συνδέσουμε και με την πρόσφατη ανασκαφή και αποκάλυψη του επίσης πρωτοχριστιανικού οινοποιείου στην περιοχή Βερβά Διστόμου,( ΚΛΙΚ ΕΔΩ ) θα δούμε ότι το Δίστομο εκείνη την εποχή ήταν σε κάποια ακμή, κι' αυτό το μαρτυρούν και πολλά στοιχεία που θα παραθέσω σε άλλα άρθρα.

    Λέει λοιπόν η ιστοσελίδα αυτή του αρχαιολογικού ενδιαφέροντος:


    Ονομασία
     
    Λεπτομέρεια ψηφιδωτού δαπέδου παλαιοχριστιανικής βασιλικής στο Δίστομο Βοιωτίας. Μνημείο


    Χώρος οπου φυλάσεται

    Δίστομο Βοιωτία Ελλάδα


    Σχόλια
     
    Το 1981 ήρθαν στην επιφάνεια λείψανα συγκροτήματος παλαιοχριστιανικής βασιλικής στο Δίστομο Βοιωτίας. Τα θέματα των παραστάσεων του ψηφιδωτού δαπέδου, είναι γεωμετρικά ή προέρχονται από το ζωικό ή το φυτικό βασίλειο. Χρονολογείται τον 5ο αιώνα μ.χ

    Γενική Χρονολόγηση

    01/01/0400 μ.Χ.



    Μπορείτε να το δείτε στο
    Αρχαιολογικό Μουσείο Διστόμου όπου εκτίθεται 

    ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ : DISTOMOBLOG

    Τετάρτη 13 Απριλίου 2011

    Το δόλιο Δίστομο-Σπάνιο Δημοτικό τραγούδι ηχογραφημένο στην Αμερική.



    Ακούστε ένα ανατριχιαστικό τραγούδι για το Δίστομο. Τραγουδά ο Σταύρος Καλούμενος
    Στο όνομα του Αντώνη Σακελλαρίου,που παίζει με την ορχήστρα του.Standard,F-9015.
    Ο Αντώνης Σακελλαρίου, ήταν από την Αράχωβα.
    Έφυγε για τις ΗΠΑ σαν μετανάστης σε παιδική ηλικία. Στην συνέχεια, δουλεύοντας σε διάφορα μαγαζιά με ορχήστρες σε δύσκολα πόστα ( Λάτζα και άλλες σκληρές δουλειές ), έμαθε μουσική εμπειρικά, και κατέληξε να διαπρέψει και να γίνει διευθυντής ορχήστρας.
     
    Πουλάκια ταξιδιάρικα πάρτε με στα φτερά σας
    και πάμε στην Αράχοβα στης Λιβαδειάς τα μέρη
    --------
    και στην ψηλότερη κορφή του Παρνασσού απάνω
    αφήστε με πουλάκια μου τριγύρω ν' αγναντέψω
    ---------
    Και του Σαλώνου τα χωριά να ιδώ τα ερειπωμένα
    να ιδώ το δόλιο Δίστομο που'ναι χαροκαμένο

    ΥΓ: Ευχαριστώ τον φίλο από την Αράχωβα για τις επεξηγήσεις, γιατί δεν ήξερα το βιογραφικό του Σακελλαρίου
    ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: DISTOMOBLOG