Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αρχαίο Δίστομο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αρχαίο Δίστομο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 30 Αυγούστου 2026

Αρχαίος τάφος αποκαλύφθηκε στο Δίστομο κατά τις εργασίες αποχέτευσης στην οδό Μπουφίδου ( αρχαιολογική ζώνη ) την Παρασκευή 28 Αυγούστου





Αρχαίος τάφος αποκαλύφθηκε στο Δίστομο κατά τις εργασίες αποχέτευσης

Σε έναν κεραμικό τάφο, που χρονολογείται κατά την πρώτη εκτίμηση στη βυζαντινή ή οθωμανική περίοδο, έπεσε το συνεργείο διάνοιξης της νέας αποχέτευσης στο Δίστομο.

Αμέσως στο σημείο έσπευσαν οι αρχαιολόγοι, που με φτυαράκια και σκουπάκια ξεκίνησαν τη σωστική ανασκαφή.

Ο τάφος, ο οποίος περιείχε μόνο οστά χωρίς κτερίσματα, εντοπίστηκε στην οδό Μπουφίδου, σχεδόν μπροστά από την πόρτα της Εκκλησίας της Παναγίας, στο άκρο -και ενδεχομένως εκτός- του χαντακιού της αποχέτευσης.

Η ακριβής αξιολόγηση και χρονολόγησή του δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί και θα γίνει με συνεκτίμηση και άλλων αρχαιολογικών, ιστορικών και λοιπών δεδομένων.

Εντύπωση προκαλεί ότι με την ανεύρεση του πρώτου οστού, πριν ακόμα αποκαλυφθεί ο τάφος, στο συνεργείο μεταφέρθηκε αρχικά η εκτίμηση μήπως πρόκειται για σορό κάποιου/ας από τους Σφαγιασθέντες από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής το 1944. Το ενδεχόμενο αυτό αποκλείστηκε αμέσως μόλις εντοπίστηκε, λίγο πιο πέρα, ο κεραμικός τάφος.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η θέση του τάφου βρίσκεται μεταξύ του κυρίως αρχαίου τείχους και ενός εσωτερικού προπυργίου. Το βασικό τείχος -που περνά και κάτω από την εκκλησία της Παναγίας- αποτελεί συνέχεια του τείχους που έχει αποκαλυφθεί, από τη μια πλευρά, στην οικία Γροντή και από την άλλη, στην οικία Σταθά.

Οι εργασίες στο σημείο συνεχίζονται υπό την επίβλεψη της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.

Σημ: Κάθε φορά που γίνονται εργασίες στον πανάρχαιο αυτό τόπο που κατοικείται αδιάλειπτα, πάντα κάτι αποκαλύπτεται. Κι απ' την μπροστινή μεριά, στον δρόμο της 10ης Ιουνίου, όταν έσκαβαν για να περάσοτυν καλώδια της ΔΕΗ, αποκαλύφθηκε τμήμα του τείχους της πόλης. Όσο για την Παναγία πίσω ( οδός Μπουφίδου ), γνωρίζουμε ότι ο ναός χτίστηκε επάνω σε πανάρχαιο προϋπάρχοντα ναό. Όλη αυτή η περιοχή είναι γεμάτη αρχαία.

Τρίτη 12 Αυγούστου 2025

Το ''Διπλούν Τείχος'' της Αμβρόσσου. Τμήμα από το περίφημο τείχος του αρχαίου Διστόμου που άντεξε σε πολλές επιδρομές.

 

Το ''Διπλούν Τείχος'' της Αμβρόσσου. Τμήμα του από το περίφημο τείχος του αρχαίου Διστόμου που άντεξε σε πολλές επιδρομές και αναφέρθηκε από πολλούς περιηγητές και δη από τον Παυσανία.
Ανατρέξτε στα Φωκικά στο βιβλίο ''Παυσανίου Ελλάδος περιήγησις'' στο κεφάλαιο 36.

Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2015

Άμβροσσος (Δίστομο) - Από την ιστοσελίδα, υπο την αιγίδα του Πανεπιστημίου Πατρών, ''Δρόμοι του Παυσανία''


Πηγή/αναδημοσίευση: arcadia.ceid.upatras.gr
 
Στο νοτιοδυτικό άκρο του νομού Βοιωτίας και 25 χλμ. από την Λιβαδειά βρίσκεται το ιστορικό χωριό Δίστομο, έδρα ομώνυμου Δήμου που περιλαμβάνει τα Δ.Δ. Διστόμου και Στειρίου. 
Σε απόσταση 9 χιλιομέτρων από το Δίστομο βρίσκεται η Παραλία Διστόμου με τον οικισμό Άσπρα Σπίτια, και ο Άγιος Νικόλαος, που βρέχονται από τον Κορινθιακό Κόλπο.
Η νεότερη ιστορία του Διστόμου είναι σημαντική. Στις 25 Μαρτίου του 1821 στην τοποθεσία «Τρία Έλατα», ο Αθανάσιος Διάκος ορκίστηκε αρχηγός του ένοπλου αγώνα των Ελλήνων. Στις 7 Ιανουαρίου του 1827 διεξήχθη η νικηφόρα μάχη του Διστόμου με αρχηγό τον Γ. Καραϊσκάκη που σήμανε την οριστική απομάκρυνση των Τούρκων από την περιοχή.
Το Δίστομο είναι ένα από τα μαρτυρικά χωριά της Ελλάδας. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, στις 24 Απριλίου 1944 οι Γερμανοί εκτέλεσαν στην τοποθεσία «Καρακόλιθος» 134 πολίτες. Στις 10 Ιουνίου του 1944 συντελέστηκε ένα από τα πιο αποτρόπαια εγκλήματα πολέμου, όταν οι Γερμανοί σκότωσαν στο Δίστομο 218 κατοίκους (μεταξύ αυτών γέροντες, παιδιά και γυναίκες) και στη συνέχεια έκαψαν όλο το χωριό.
Σύγχρονο μνημείο στην τοποθεσία «Καρακόλιθος», έξω από το Δίστομο, μαρτυρά τον τόπο εκτέλεσης των 134 πολιτών τον Απρίλιο του 1944. Επίσης το Μνημείο Ολοκαυτώματος που έχει τοποθετηθεί στο Δίστομο μαρτυρά τα ονόματα των θυμάτων της μεγάλης σφαγής τον Ιούνιο του 1940. Επίσης δίπλα στο Δημαρχείο λειτουργεί Μουσείο Θυμάτων του Ναζισμού. Τέλος, στην είσοδο του Διστόμου δεσπόζει το γλυπτό, ύψους 7 μ., με τίτλο «Παγκόσμιο φιλί», που φιλοτέχνησε ο καθηγητής της Σχολής Καλών Τεχνών των Αθηνών, Γ. Καλακάλας. Πρόκειται για ένα σύμβολο Ειρήνης και Συμφιλίωσης μεταξύ των λαών.
Η περιοχή του Διστόμου κατοικείται από τους προϊστορικούς χρόνους. Στο Καστρί Διστόμου σώζονται τμήματα προϊστορικού πελασγικού φρουρίου. Στο εσωτερικό του φρουρίου υπάρχει ερειπωμένος οικισμός και έξω από το τείχος τάφος της πελασγικής περιόδου.

Στην περιοχή του Διστόμου υπήρχαν κατά την αρχαιότητα οι πόλεις Άμβρυσσος (ή Άμβροσσος), στην θέση του Διστόμου, η Στείριδα, στο χωριό Στείρι και ο Μεδεών, στην παραλία του Διστόμου.

Η αρχαία Άμβροσσος
Η Άμβροσσος (ή Άμβρυσσος) είναι αρχαία Φωκική πόλη, χτισμένη στην μικρή εύφορη κοιλάδα που σχηματίζεται ανάμεσα στα όρη Παρνασσός, Κίρφη και Ελικώνας. Eντοπίζεται στην ίδια θέση με το σημερινό χωριό Δίστομο. Από επιγραφικές μαρτυρίες είναι γνωστή και ως Άμβρυσ(σ)ος, Άμβρωσσος ή Άμφρυσ(σ)ος. Οφείλει το όνομά της στον ήρωα και ιδρυτή της Άμβροσσο.

Από την Άμβροσσο διερχόταν η Σχιστή οδός, που κατευθυνόταν στην ιερή πόλη των Δελφών. Η Άμβροσσος έλεγχε τις διόδους της οδού αυτής, όπως και του δρόμου προς τον Κορινθιακό. Όταν την επισκέφθηκε ο Παυσανίας (Φωκικά κεφ. 36), το μεγαλύτερο μέρος της πεδιάδας που την περιέβαλε ήταν γεμάτη από αμπέλια, ενώ ο περιηγητής αναφέρει την ύπαρξη και χρήση ενός θάμνου, που ονομάζεται κόκκος και χρησιμοποιείται για βαφή. Ο Παυσανίας κάνοντας μνεία στην οχύρωσή της, αναφέρει ότι περιβαλλόταν από διπλό τείχος.

Ιστορία
Η ΄Αμβροσσος ήταν μία από τις πόλεις που κατέστρεψε το 480 π.Χ. ο Περσικός στρατός του Ξέρξη στο πέρασμά του από την Φωκίδα. Αργότερα καταστράφηκε από τον Φίλιππο Β’ κατά τον Γ’ Ιερό Πόλεμο. Το 198 π.Χ. καταλήφθηκε από τους Ρωμαίους και το 250 μ.Χ. καταστράφηκε από Γαλάτες και Κέλτες.

Στη διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου επήρθε και η αλλαγή της ονομασίας της από Άμβροσσος σε Δίστομο, κατά πάσα πιθανότητα από ένα πηγάδι με δύο στόμια που υπήρχε εκεί. Για μεγάλο χρονικό διάστημα συνυπήρχαν και τα δύο ονόματα.

Το 1200 μ.Χ. το Δίστομο καταλήφθηκε από τους Φράγκους, το 1300 από τους Καταλανούς και το 1460 από τους Τούρκους.

Στις ανασκαφές που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, έχουν αποκαλυφθεί τμήματα του τείχους της αρχαίας πόλης δίπλα από τον οικισμό του Διστόμου[1]. Σύμφωνα με τον Παυσανία, η καταστροφή του τείχους έγινε από τον Φίλιππο τον Β’ κατά τη διάρκεια του Γ’ ιερού Πολέμου.

Αρχαιολογική Συλλογή Διστόμου
Η Αρχαιολογική Συλλογή Διστόμου στεγάζεται στο παλιό δημοτικό σχολείο, που χτίστηκε το 1903. Περιλαμβάνει ευρήματα κυρίως της αρχαίας φωκικής πόλης Αμβρόσσου, που βρισκόταν στη θέση του σημερινού Διστόμου, αλλά και της ευρύτερης περιοχής τα οποία χρονολογούνται από τα προϊστορικά έως και τα ρωμαϊκά χρόνια.

Παραπομπές:


  • [1] Arxaiologia.gr, Άρθρο του αρχαιολόγου Φώτη Ντάσιου (pdf)

Πάνος Παναγιωτόπουλος
Έργο Ε.Ε. «Δρόμοι του Παυσανία», Πανεπιστήμιο Πατρών



Πηγές:

Πηγή/Πρώτη Δημοσίευση: Distomoblog

Δευτέρα 16 Μαρτίου 2015

Η περίφημη Σχιστή Οδός του Διστόμου, σημερινή Στενή. Ένας από τους αρχαιότερους δρόμους της Ευρώπης

Φωτογραφίες : Γιάννης Φιλίππου
Δείτε τρείς φωτογραφίες από την περίφημη Σχιστή Οδό του Διστόμου, σημερινή Στενή, όπου σύμφωνα με την μυθολογία και με τον μεγάλο μας τραγωδό Σοφοκλή, ο Βασιλιάς Λάϊος δολοφονήθηκε στο άρμα του από τον γιό του Οιδίποδα.
Ανέκαθεν η Σχιστή Οδός που ένωνε το Δίστομο ( Άμβροσσο ), τους Δελφούς και την Δαύλεια
( Δαυλίδα ), ήταν πέρασμα και δρόμος χιλιάδων επισκεπτών που είχαν προορισμό τους Δελφούς, για να πάρουν τον περιβόητο χρησμό και να προσκυνήσουν.
Υπάρχουν ακόμη σε χωράφια Διστομιτών, τεράστιες πλάκες - μονοπάτια, χαραγμένες που μαρτυρούν το πέρασμα χιλιάδων αρμάτων.
Μην ξεχνάμε ότι ο δρόμος μέσω Διστόμου, πήγαινε και στον Κορινθιακό για εμπορικούς λόγους κυρίως με την Πελοπόννησο.
Η χάραξη του δεν απέχει πολύ απ' την σημερινή.
Οι φωτογραφίες είναι από τον συμπατριώτη μας, Γιάννη Φιλίππου.

Δευτέρα 22 Σεπτεμβρίου 2014

Αποκαλύφθηκε το ''δίστομο πηγάδι'' λόγω εργασιών στον χώρο της Δημαρχίας ( 24/09/2009 )


Λόγω εργασιών της Δ.Ε.Η ( 24/09/2009 ) στον χώρο της Δημαρχίας, για υπόγειο υποσταθμό και κατάργηση των τσιμεντοκολώνων, αποκαλύφθηκε το περιβόητο δίστομο πηγάδι, η μάλλον το ένα απ' αυτά τα δίστομα πηγάδια, που τα θυμούνται οι παλιές γενιές, ( Οι σημερινοί 60άρηδες και άνω ).
Απ' τις περιγραφές τους, όντως είναι έτσι όπως το περιγράφανε.
Πηγάδι με δύο στόμια χωρισμένο στα δύο.
Να τονίσουμε ότι στον ευρύτερο χώρο της Πλατείας Δανιήλ Γαμβρίλη ( Κάτω Πλατείας ), υπήρχαν αρκετά πηγάδια, γι' αυτό εδώ και πολλούς αιώνες, υπάρχουν οι πλάτανοι.

Τώρα βέβαια υπάρχει μόνο ένας, και δεν είναι ο γηραιότερος, εξαιτίας του γεγονότος ότι ο παλαιότερος καταστράφηκε απ' τις τότε μεταλλευτικές εταιρείες για να μπορούν να περνάν τα φορτηγά που κουβαλούσαν μετάλλευμα, κατά μία εκδοχή, και για να φαίνεται το κτήριο της Δημαρχίας, κατά δεύτερη και επικρατέστερη.

Σ' αυτόν που υπάρχει σήμερα, βλέπουμε ένα απ' τα πηγάδια το οποίο είναι αξιοποιημένο, διασώζεται, και κάνει και καλά τη δουλειά του απ' ό,τι φαίνεται.

Σημειωτέον ότι και ο υπάρχων πλάτανος που ομορφαίνει την Πλατεία μας είναι παμπάλαιος, απλά κάποιοι περιηγητές, των προηγούμενων αιώνων, περιγράφουν τον γηραιότερο, ο οποίος βρισκόταν εκεί και που αποκαλύφθηκε προχτές το δίστομο πηγάδι.

Μάλιστα λέγεται ότι η ονομασία Δίστομο της Κώμης μας, έγινε εξ' αιτίας αυτών των δίστομων πηγαδιών που υπήρχαν εκεί, και για να γίνω πιό σαφής θα έλεγα η μετονομασία, μιας και μετονομάστηκε Δίστομο, από Αμβρυσσός όπως λεγόταν μέχρι τότε . Ωστόσο ίσχυαν και οι δύο ονομασίες. Η μετονομασία έγινε , γύρω στα 1400 μχ, ίσως και πιο πριν.

Σημάδι ότι, στο σκότος της αμάθειας και των ξένων φύλων που εγκαθίστανται στον Ελλαδικό χώρο και ενισχύουν τον ντόπιο πληθυσμό (  Σλάβοι,Αλβανοί, κλπ ), το Δίστομο ήταν ελληνόφωνο και μονόγλωσσο και - εννοείται - προϋπήρχε, σε αντίθεση των άλλων αλβανόφωνων και σλάβικων οικισμών που άρχισαν να κατοικούνται τότε ανά την Ελλάδα.

Για να χρησιμοποιεί ο τότε κόσμος, που δεν ήταν και μορφωμένος ένεκα κατακτητών, την λέξη Δίστομο ( απ' το προελληνικό αριθμητικό επίρρημα δις και το στόμιον ), την στιγμή που άλλοι χρησιμοποιούσαν σλαβικές και αλβανικές ορολογίες καθώς και τούρκικο λεξιλόγιο, αυτό λέει πολλά,και μάλιστα να ονομάζουν δίστομα τα πηγάδια τους.

Μία άλλη εκδοχή της μετονομασίας, μας λέει πήρε το όνομα Δίστομο απ' τις εισόδους του που σχηματίζουν δύο στόμια.

Όποια και να είναι η εξήγηση, το σημαντικό είναι ότι είδαμε και μεις οι νεώτεροι ένα απ' αυτά τα περιβόητα πηγάδια που ακούγαμε απ' τους γηραιότερους και μέναμε με το θαυμασμό και αποτελεί μέρος της ένδοξης ιστορίας του Διστόμου, τόπου που κατοικείται αδιάλειπτα απ' το 1.800πχ μέχρι σήμερα.


Πηγή/Πρώτη δημοσίευση: DISTOMOBLOG

Τρίτη 24 Ιουνίου 2014

Το πανάρχαιο έθιμο του Κλήδονα τελείτο σαν σήμερα στο Δίστομο

Σαν σήμερα άλλοτε στο Δίστομο, τελείτο το πανάρχαιο προομηρικό έθιμο του Κλήδονα και οι φωτιές στις γειτονιές.
Το παρέσυρε όμως ο νέος τρόπος ζωής και η αποξένωση και ξεχάστηκε όπως πολλά άλλα.
Οι παλιοί θυμούνται. Οι νέοι όμως δεν το γνωρίζουν.
Θα έπρεπε κάποιος φορέας να μεριμνά γι αυτά, αλλά δυστυχώς αδιαφορούν οι πάντες.
Λίγα λόγια γι αυτό το πανάρχαιο έθιμο:
Η αναβίωση του εθίμου του «Κλήδονα». Πρόκειται για ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα και του οποίου η πρώτη γραπτή περιγραφή ανέρχεται στους βυζαντινούς χρόνους. Ο «Κλήδονας» είναι μια λαϊκή μαντική διαδικασία, από τις πιο τελετουργικές όλων των παραδόσεων του τόπου μας, σύμφωνα με τον οποίο αποκαλύπτεται στις άγαμες κοπέλες η ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου
Η ίδια η λέξη υπάρχει από την εποχή του Ομήρου, «κλήδων» ονομαζόταν ο προγνωστικός ήχος, και κατ' επέκταση το άκουσμα οιωνισμού ή προφητείας, ο συνδυασμός τυχαίων και ασυνάρτητων λέξεων ή πράξεων κατά τη διάρκεια μαντικής τελετής, στον οποίο αποδιδόταν προφητική σημασία. Την παραμονή του Αη-Γιαννιού, οι ανύπανδρες κοπέλες μαζεύονται σε ένα από τα σπίτια του χωριού, όπου αναθέτουν σε κάποιο μέλος της συντροφιάς, συνήθως σε μια «Μαρία» (στη Θράκη ο ρόλος αυτός δίνεται στην ονομαζόμενη «Καλλινίτσα»), της οποίας και οι δύο γονείς είναι εν ζωή, να φέρει από το πηγάδι ή την πηγή το «αμίλητο νερό». Η ονομασία αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι η εν λόγω κοπέλα και η συνοδεία της πρέπει να ολοκληρώσουν την αποστολή αυτή, τηρώντας απόλυτη σιωπή. Επιστρέφοντας στο σπίτι όπου τελείται ο κλήδονας, το νερό αδειάζεται σε πήλινο -ως επί το πλείστον- δοχείο, στο οποίο η κάθε κοπέλα ρίχνει ένα αντικείμενο, το λεγόμενο ριζικάρι. Συνήθως, πρόκειται για κάποιο προσωπικό αντικείμενο, συχνά μάλιστα πολύτιμο. Στη συνέχεια, το δοχείο σκεπάζεται με κόκκινο ύφασμα «κλειδώνεται» και τοποθετείται σε ανοιχτό χώρο. «Κλειδώνουμε τον κλήδονα με τ' Αγιαννιού τη χάρη, κι όποια 'χει καλό ριζικό να δώσει να τον πάρει». Εκεί παραμένει όλη τη νύχτα υπό το φως των άστρων, για να «ξαστριστεί». Οι κοπέλες επιστρέφουν ύστερα στα σπίτια τους. Λέγεται ότι τη νύχτα αυτή θα δουν στα όνειρα τους το μελλοντικό τους σύζυγο. Την παραμονή της γιορτής των γενεθλίων του Αγίου Ιωάννη, εκτός από την τέλεση του κλήδονα, οι κάτοικοι του χωριού ανάβουν φωτιές, τις λεγόμενες «μπουμπούνες». Μια μεγάλη φωτιά στήνεται στην πλατεία του χωριού ή σ' ένα μέρος ανοιχτό, ώστε να φαίνεται από παντού. Άλλες μικρότερες φωτιές ανάβουν σε όλους τους μαχαλάδες προσπαθώντας ο κάθε ένας να ανάψει την μεγαλύτερη φωτιά, πάνω από τις οποίες πηδάνε όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Έλεγαν ότι αν πηδούσαν 3 φορές θα έφευγαν οι ψύλλοι και οι κοριοί. Ανήμερα του Αϊ-Γιαννιού, αλλά πριν βγει ο ήλιος - ώστε να μην εξουδετερωθεί η μαγική επιρροή των άστρων-, η υδροφόρος νεαρή της προηγουμένης φέρνει μέσα στο σπίτι το αγγείο. Το μεσημέρι, ή το απόγευμα, συναθροίζονται πάλι οι ανύπανδρες κοπέλες. Αυτήν τη φορά όμως στην ομήγυρη μπορούν να συμμετέχουν και παντρεμένες γυναίκες, συγγενείς και γείτονες και των δύο φύλων, καλεσμένοι για να παίξουν το ρόλο μαρτύρων της μαντικής διαδικασίας. Καθισμένη στο κέντρο της συντροφιάς, η «Μαρία» ανοίγει τον κλήδονα. «Ανοίγουμε τον κλήδονα με τ' Αγιαννιού την χάρη, και όποια έχει καλό ριζικό σήμερα ναν το πάρει». Και ανασύρει ένα-ένα από το αγγείο τα αντικείμενα, που αντιστοιχούν στο «ριζικό» κάθε κοπέλας, απαγγέλλοντας ταυτόχρονα δίστιχα, είτε όπως τα θυμάται, είτε από συλλογή τραγουδιών ή ακόμη από ημεροδείκτες. Το δίστιχο που αντιστοιχεί στο αντικείμενο της κάθε κοπέλας θεωρείται ότι προμηνύει το μέλλον της και σχολιάζεται από τους υπόλοιπους, που προτείνουν τη δική τους ερμηνεία σε σχέση με την ενδιαφερόμενη. Προς το σούρουπο, όταν τελειώσει η μαντική διαδικασία, η κάθε κοπέλα γεμίζει το στόμα της με μια γουλιά αμίλητο νερό και στέκεται μπροστά σε ανοιχτό παράθυρο, έως ότου ακούσει το πρώτο ανδρικό όνομα. Αυτό πιστεύεται ότι θα είναι και το όνομα του άνδρα που θα παντρευτεί. Μετά το τέλος όλης αυτής της διαδικασίας στήνεται μεγάλο γλέντι στο οποίο συμμετέχει όλο το χωριό.


ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: DISTOMOBLOG

Πέμπτη 19 Σεπτεμβρίου 2013

Αρχαιολογική Συλλογή Διστόμου - Μόνιμη Έκθεση Αρχαιολογικής Συλλογής Διστόμου

Αναδημοσίευση: odysseus.culture.gr


Η έκθεση της Αρχαιολογικής Συλλογής Διστόμου περιλαμβάνει ευρήματα από τις αρχαίες φωκικές πόλεις Άμβροσσο (σημ. Δίστομο), Μεδεώνα (ακρόπολη και νεκροταφείο), Καρακόλιθο, Αντίκυρα και Βούλιδα (Ζάλτσα).

Προθάλαμος

Στον προθάλαμο εκτίθενται επιτύμβιες στήλες της κλασικής, ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής, προερχόμενες από την ευρύτερη περιοχή του Διστόμου. Τα λίθινα σήματα ήταν συνήθη και απλά μέσα καθορισμού του τόπου της ταφής. Οι επιτύμβιες στήλες από την αρχαία Άμβροσσο είναι κατασκευασμένες από ντόπιο γκρίζο μάρμαρο. Οι στήλες της κλασικής εποχής είναι απλές αετωματικές και συχνά το όνομα του νεκρού επιγράφεται στο ανώτερο τμήμα τους. Από αυτές ξεχωρίζουν δύο επιγραφές: ΑΓΑΘΩ και ΕΠΙ [Τ]ΙΜΑΝΔΡΩ. Στην ελληνιστική εποχή (3οςαι.π.Χ.) ανήκουν δύο στήλες με περίτεχνη ανθεμωτή επίστεψη, βοιωτικού εργαστηρίου. Η μία εξ αυτών φέρει την επιγραφή ΕΠΙ ΔΥΝΑΤΩΙ.

Στον προθάλαμο της συλλογής, έχει αναρτηθεί τμήμα οροφογραφίας από παλαιό νεοκλασικό κτήριο της πόλης (οικ. Δ. Κελλέρμενου).


Αίθουσα Α

Η προθήκη 1 περιέχει ευρήματα από ανασκαφές της αρχαίας νεκρόπολης της Αντίκυρας. Τα κτερίσματα χρονολογούνται από τους Ύστερους Γεωμετρικούς χρόνους (900-800 π.Χ.) μέχρι την Παλαιοχριστιανική εποχή. Εκτός από τα πήλινα και γυάλινα αγγεία και ειδώλια, εκτίθεται και μία πήλινη λάρνακα από τον Άγιο Ισίδωρο.

Οι προθήκες 2 και 3 φιλοξενούν ευρήματα από τις σημαντικότερες σωστικές ανασκαφές που έχουν διεξαχθεί στην αρχαία Άμβροσσο. Τα ευρήματα προέρχονται από τα αρχαία νεκροταφεία που εκτείνονταν δυτικά και νότια της πόλης, καθώς και από τα λείψανα του πολεοδομικού ιστού της αρχαίας πόλης (οικίες, λουτρά και εργαστήρια). Η προθήκη 4 περιέχει κοσμήματα και μικροαντικείμενα από σωστικές ανασκαφές του Διστόμου και της Αντίκυρας.

Στο αριστερό άκρο της αίθουσας εκτίθεται σε αναπαράσταση εστία, του 3ου αι,μ.Χ. (ανασκ.οικ. Παπανικολάου) με τμήμα πήλινου αγωγού, μία πλίνθο οπτανείου,


Αίθουσα Β

Η ακρόπολη του φωκικού Μεδεώνα είναι χτισμένη στη βορειοδυτική πλαγιά του λόφου του Αγίου Θεοδώρου. Οι ανασκαφές (το 1907 και τη δεκαετία του 1960) έφεραν στο φως κατάλοιπα κατοίκησης από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού έως τα Ρωμαϊκά χρόνια. Ευρήματα από τις ανασκαφές στην ακρόπολη του Μεδεώνα και από τη γύρω περιοχή εκτίθενται στις προθήκες 5, 6 και 7.

Η προθήκη 8 φιλοξενεί κτερίσματα από κλασικούς και ελληνιστικούς τάφους, προερχόμενα από την περιοχή του Καρακόλιθου και του Ζεμενού. Και στις δύο περιοχές διατηρούνται οχυρωματικά έργα στις κορυφές των αντίστοιχων λόφων.

Στο μέσο της αίθουσας εκτίθεται σε αναπαράσταση ταφή σε εγχυτρισμό του 6ου αι. π.Χ. (πίθος του πολεμιστή), που προέρχεται από σωστική ανασκαφή στη θέση «Ελαιώνας» Αντίκυρας. Από το νεκροταφείο στη θέση «Παλάτια» Αντίκυρας προέρχεται πήλινη σίμη με παράσταση φυτικού διακόσμου και λεοντοκεφαλή-υδρορρόη (4ος αι. π.Χ.), η οποία εκτίθεται στο βάθος της αίθουσας.

Συντάκτης
Ε.Τσώτα, αρχαιολόγος
 
Ενότητες της Έκθεσης
- Επιτύμβιες στήλες (Προθάλαμος)
Παρουσιάζονται οκτώ επιτύμβιες στήλες με ανθεμωτή ή αετωματική επίστεψη, που χρονολογούνται στους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους και προέρχονται από την περιοχή του Διστόμου. Στον προθάλαμο εκτίθεται και μία ταφική στήλη με ιππέα από την αρχαία Βούλιδα

- Αρχαιότητες από το Δίστομο και την Αντίκυρα (Πρώτη αίθουσα)
Εκτίθενται ευρήματα διαφόρων εποχών, που προέρχονται από τις σωστικές ανασκαφές της πόλης του Διστόμου και της Αντίκυρας.

- Κεραμική (Δεύτερη αίθουσα)
Παρουσιάζονται κυρίως αγγεία από την ευρύτερη περιοχή του Διστόμου (Ζεμενό, Καρακόλιθο, Μεδεώνα και Αντίκυρα). Παρέχει έτσι στον επισκέπτη μια εικόνα της εξέλιξης της κεραμικής στα τοπικά εργαστήρια από τα μυκηναϊκά μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια.


 Πηγή/Πρώτη Δημοσίευση: Distomoblog

Παρασκευή 10 Μαΐου 2013

Πύργος Βερβά Διστόμου



Πηγή/Αναδημοσίευση: Ancientgreece.gr

Περιγραφή

Δύο χιλιόμετρα βόρεια του Διστόμου και συγκεκριμένα στην περιοχή Βερβά υπάρχουν τα ερείπια αμυντικού - εποπτικού πύργου πιθανόν της καταλανικής περιόδου (14ος αι μ.Χ.).  Ο πύργος βρίσκεται σε πλάτωμα που έχει δημιουργηθεί εν μέρη τεχνητά και συγκρατείται από αναλημματικό τοίχο κατασκευασμένο από αργούς λίθους μικρού και μεσαίου μεγέθους, θραύσματα κεραμίδων και ασβεστοκονίαμα ως συνδετικό υλικό.
Με την ίδια τεχνική είναι κατασκευασμένος και ο τετράγωνος πύργος με καλύτερα σωζόμενη πλευρά του την ανατολική.
Το ανάλημμα το οποίο φαίνεται να περιέβαλε τον πύργο πρέπει να δημιουργούσε ως σύνολο μικρή φρουριακή εγκατάσταση.
Από τα επιφανειακά ευρήματα, αναλήμματα, θεμέλια κτιρίων κ.α, φαίνεται να υπήρχε εκτεταμένος οικισμός στα βυζαντινά χρόνια, αλλά και λόγω των πολλών ευρισκόμενων στην περιοχή καλοδουλεμένων ογκωδών λιθόπλινθων και οστράκων δείχνει πως η περιοχή κατοικούνταν από πολύ παλαιότερα.
 Η ανασκαφική έρευνα θα μπορούσε να φωτίσει το παρελθόν της περιοχής που δείχνει άρρητα συνδεδεμένο τόσο με την γειτνίαση της με την Σχιστή οδό όσο και με την γειτονική πόλη Άμβρυσσο.

( Δείτε ΕΔΩ και μία μεγάλη ανασκαφή στην Βερβά Διστόμου - Πρωτοχριστιανικό οινοποιείο )


Γεώργιος Αθανασόπουλος

Δείτε φωτογραφίες :











Πηγή/Πρώτη Δημοσίευση: Distomo Blog

Πέμπτη 9 Μαΐου 2013

Ναός Αγίου Δημητρίου Διστόμου

Πηγή/Αναδημοσίευση: Ancient Greece

Περιγραφή

Στη βόρεια έξοδο του Διστόμου σε απόσταση 1,5 χλμ επί της επαρχιακής οδού, βρίσκεται το πετρόκτιστο μονόχωρο ναΐδριο του Αγίου Δημητρίου. Στην εξωτερική του όψη είναι φανερό πως για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε αρχαίο κυρίως υλικό και αρχιτεκτονικά μέλη από άγνωστο κτίριο της ύστερης ρωμαϊκής περιόδου.
Στην ΝΑ γωνία, στο σημείο επαφής με την στέγη διακρίνεται τμήμα ρωμαϊκής μαρμάρινης επιγραφής.
Κάποιοι γωνιόλιθοι και η είσοδος του ναΐδριου είναι αρμολογημένοι από δόμους αρχαίου κτιρίου.
Το εσωτερικό φέρει επίχρισμα και δεν είναι δυνατόν να διαπιστωθεί η χρήση αρχαίου υλικού. Η τράπεζα του ιερού είναι κατασκευασμένη από λαξευμένους πωρόλιθους.
Στον προαύλιο χώρο του ναού βρίσκονται τοποθετημένα διάφορα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα και μεταξύ αυτών μία βάση επιτύμβιας στήλης.
Περιμετρικά του χώρου υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση επιφανειακών ευρημάτων κυρίως της ρωμαϊκής και παλαιοχριστιανικής εποχής.

Γεώργιος Αθανασόπουλος

Περιηγηθείτε με πολλές φωτογραφίες:















Πηγή/Πρώτη δημοσίευση: Distomoblog

Δευτέρα 11 Μαρτίου 2013

Κωρύκειο Άντρο - Η επιγραφή ενός Διστομίτη του 4ου αιώνα π.χ

Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΚΗ
 
Κωρύκειο Άνδρο
Αφού απολαύσαμε το καφεδάκι μας στο σαλέ της Φτερόλακκας, συνεχίσαμε την περιήγηση στο βουνό. Κατευθυνόμαστε προς το Κωρύκειο Άντρο, ένα από τα σπουδαιότερα σπήλαια της Ελλάδας, που η ιστορία του χάνεται πραγματικά στα βάθη των αιώνων.
Τώρα να σας κατατοπίσω ακριβώς πώς να πάτε, δεν μπορώ, γιατί δεν υπάρχουν πουθενά πινακίδες και αν δεν το ήξερε ο Γιάννης, δεν θα το έβρισκα ποτέ. Τέτοιος σεβασμός στους ιερούς τόπους μας! Στρίβετε πάντως στο τέλος του Λιβαδιού, καθώς έρχεστε από Αράχοβα. Αν βρείτε τον χωματόδρομο που ανηφορίζει, έχοντας το Λιβάδι στ΄αριστερά σας, είστε στον σωστό δρόμο. Και κει που τελειώνει ο χωματόδρομος, υπάρχει πινακίδα και περπατάτε 20 μέτρα.
Χιόνιζε πολύ εκείνη την ώρα. Γι' αυτό και ψάξαμε βιαστικά την χαραγμένη στον μεγάλο βράχο επιγραφή που λέει: «ΕΥΣΤΡΑΤΟΣ ΑΛΚΙΔΑΜΟΥ ΑΜΒΡΥΣΣΙΟΣ ΣΥΝΠΕΡΙΠΟΛΩ ΠΑΝΙΝΥΜΦΑΙΣ».  ΔΗΛΑΔΗ  ¨  Ο ΕΥΣΤΡΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΛΚΙΔΑΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΜΒΡΥΣΣΟ ΕΔΩ ΠΕΡΙΠΟΛΟΥΣΕ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΙΣ ΝΥΜΦΕΣ ΤΟΥ ΠΑΝΑ ¨ Η Επιγραφή πρέπει να είναι 4ου ή 5ου π.Χ. αιώνα  οι λέξεις  δεν φαίνονται να είναι τυχαίες γι΄αυτό και η φανερή πρόταση μπορεί να έχει και άλλες έννοιες.


Σημ: Η Άμβροσσος είναι το Δίστομο. Μετονομάστηκε σε Δίστομο γύρω στο 1450
Το σπήλαιο ήταν αφιερωμένο στον θεό Πάνα και την νύμφη Κωρυκεία., ενώ ανακαλύφθηκαν εδώ πάρα πολλά ευρήματα, που μαρτυρούσαν ότι επρόκειτο για λατρευτικό χώρο. Στο βάθος του σπηλαίου, πριν το ΑΔΥΤΟΝ, υπάρχει ακόμη μια χαραγμένη επιγραφή που λέει: ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΓΩ ΕΣ ΔΕΛΦΟΥΣ. Αριστερά στην 1η μεγάλη αίθουσα της σπηλιάς, θα δείτε έναν μεγάλο σταλαγμιτικό βράχο, που ονομάζεται ΤΡΑΠΕΖΑ και εκεί εικάζεται ότι άφηναν τις προσφορές τους οι προσκυνητές. Το αρχαίο μονοπάτι που ξεκινούσε από τους Δελφούς και κατέληγε εδώ, υπάρχει και σήμερα και ξεκινά από το Μουσείο του Άγγελου Σικελιανού στο χωριό Δελφοί.


 
Πηγή/Πρώτη δημοσίευση: Distomoblog