Γαλλικός Χάρτης του 19oυ αιώνα των Αρχαίων Φωκικών Πόλεων - το Δίστομο αναφέρεται με το αρχαίο όνομα Αμβρυσσός ( Ambryssus )

 

Το ''Διπλούν Τείχος'' της Αμβρόσσου. Τμήμα από το περίφημο τείχος του αρχαίου Διστόμου που άντεξε σε πολλές επιδρομές.

 

Το ''Διπλούν Τείχος'' της Αμβρόσσου. Τμήμα του από το περίφημο τείχος του αρχαίου Διστόμου που άντεξε σε πολλές επιδρομές και αναφέρθηκε από πολλούς περιηγητές και δη από τον Παυσανία.

Ανατρέξτε στα Φωκικά στο βιβλίο ''Παυσανίου Ελλάδος περιήγησις'' στο κεφάλαιο 36.

Ο περίφημος οικισμός του Μπάρλου, έργο του Δημήτρη και της Σουζάνας Αντωνακάκη, τέλη δεκαετίας του εξήντα

 

Σπάνια φωτογραφία από τον περίφημο οικισμό του Μπάρλου στο Δίστομο, ο οποίος δημιουργήθηκε από τους αρχιτέκτονες Δημήτρη και Σουζάνα Αντωνακάκη και παραδόθηκε στους εργαζόμενους στην Εταιρεία ''Ελληνικοί Βωξίται Ελικώνος'' του Γεωργίου Λουκά Μπάρλου, στα τέλη της δεκαετίας του εξήντα ( 60' ).

Η Πλατεία Δανιήλ Γαμβρίλη και Ηρώων ( Κάτω Πλατεία ) Διστόμου, αρχές της δεκαετίας του ογδόντα, από Ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ

 

Η Πλατεία Δανιήλ Γαμβρίλη και Ηρώων ( Κάτω Πλατεία ) Διστόμου, αρχές της δεκαετίας του ογδόντα, από Ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ.

Διακρίνεται το Super Market Μπάρλου,( νυν εστιατόριο ''Εκάτη'' ), το Cafe Pattiserie του Καστρίτη,  ( δίπλα στο σημερινό Box ), το πρατήριο υγρών καυσίμων Σφουντούρη, καθώς επίσης και το παραδοσιακό μπακάλικο του Καρούζου, ( νυν Διαγνωστικό Κέντρο ''Ίασις'' ).

Το κάψιμο του Διστόμου και οι καταστροφές των γύρω χωριών από τους Τούρκους, τον Ιούνιο του 1823

 

Τα ελληνικά στρατεύματα που είχαν συγκεντρωθεί μέχρι τότε σε αυτή την περιοχή ήταν πολύ λίγα σε αριθμό για να εμπλακούν σε επιτυχημένη μάχη, έτσι αρκέσθηκαν στο να κρατούν περάσματα από όπου θα περνούσε ο εχθρός. 

Ο Μουσταφά Πασάς που το πληροφορήθηκε, απέσπασε από το κυρίως σώμα των δυνάμεών του, ελαφρά τμήματα στρατευμάτων, τα οποία επέδραμαν μέσω από σχεδόν αδιάβατα μονοπάτια του όρους Παρνασσός, με σκοπό να καταλάβουν τα περάσματα από όπου θα έπρεπε να περάσει ο κύριος όγκος των δυνάμεών του και να διευκολύνουν έτσι τη διέλευσή τους. 

Οδηγούμενοι από μερικούς μουσουλμάνους που κατοικούσαν στην περιοχή πριν την επανάσταση, και γνώριζαν τέλεια την περιοχή, αυτά τα ελαφρά τμήματα των στρατευμάτων κατάφεραν να φθάσουν στο χωριό Ράχωβα (προφανώς Αράχωβα) όπου έσφαξε τους λίγους κατοίκους που δεν είχαν προλάβει να διαφύγουν για να σωθούν. 

Από εκεί, κατευθύνθηκε προς το Καστρί,( Δελφούς ) το Δίστομο και μερικά ακόμη χωριά που τα έκαψε. Στις 10 Ιουνίου αυτό το εκστρατευτικό σώμα πήρε την κατεύθυνση προς το Χρυσό, αλλά μια μικρή ελληνική ομάδα που κρατούσε τα μονοπάτια που οδηγούσαν σε αυτή την πόλη, κατάφερε να εμποδίσει τη διέλευσή τους για 9 ώρες.

Ντοκουμέντο από Ίδρυμα των Αθηνών στις 3 Ιουλίου 1944, για περίθαλψη των ορφανών της Σφαγής

Ντοκουμέντο από Ίδρυμα των Αθηνών στις 3 Ιουλίου 1944, για περίθαλψη των ορφανών της Σφαγής, ούτε ένα μήνα από την αποφράδα ημέρα της Σφαγής.
 

Επίθεση Ληστών στις 18 Ιουνίου του 1855 στο Δίστομο - Δημοσίευμα σε Γαλλική Εφημερίδα.

 

Συγκλονιστικό κινηματογραφικό Ντοκουμέντο από το Δίστομο του 1930, από επίσκεψη της Βασίλισσας Μαρίας της Ρουμανίας και των Πριγκίπων Μαριορής και Καρόλου.

Πηγή: https://arhivelenationale.ro/site/

Ευχαριστώ τον συμπολίτη μας Τάσο Μπαλαγούρα που ανακάλυψε το ντοκουμέντο

Δείτε το βίντεο

Συγκλονιστικό κινηματογραφικό Ντοκουμέντο από το Δίστομο του 1930, από επίσκεψη της Βασίλισσας Μαρίας της Ρουμανίας και των Πριγκίπων Μαριορής και Καρόλου που είχαν σχέση με την τότε ελληνική βασιλική οικογένεια, εξ' ου και η επίσκεψη.

Το τότε συνεργείο που κάλυπτε τις δραστηριότητες της Βασίλισσας, ήταν Ρουμάνικο.

Το μεγάλο κτήριο που διακρίνεται πριν αρχίσουν τα πλάνα από το Δίστομο, λογικά πρέπει να είναι από την Λιβαδειά για να καταλήξει στο Δίστομο κι από κει Διστομίτες Αγωγιάτες να τους πάνε στον Όσιο Λουκά, κάτι που συνέβαινε μέχρι την δεκαετία του 60', στις αρχές αυτής, επειδή πήγαινε κανείς στο Μοναστήρι μόνο από στενά μονοπάτια.

Μία σπάνια φωτογραφία από card postal στην Παραλία Διστόμου το 1942 - Πωλείται στο διαδίκτυο.

                                      Κλικ στις εικόνες για μεγέθυνση.

Διακρίνονται και κάποια πέτρινα Διστομίτικα σπίτια
 

Ο έλεγχος και η σχέση του Διστόμου με την Παραλία του μέσα από το τραγούδι για τον Ανδρούτσο - Η Σχολή που υπήρχε στο Δίστομο με την φροντίδα των κατοίκων το 1814

XLVI. (46) Ο ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ 

Πανδ. 84, 1790, ΛΕΙΒΑΔΙΑ. 

Τ' Ανδρούτσ' η μάνα χαίρεται, τ' Ανδρούτσ' η μάνα κλαίει, Έχει τους γιους αρματολούς και καπεταναραίους. 

Στα παραθύρια κάθεται, τες στράτες αγναντεύει, Βλέπει διαβάτες πού'ρχονται, διαβάτες που περνούνε. 

5 «Διαβάτες που διαβαίνετε, περάτες που περνάτε, Μην ίδετε τσ' αρματολούς, τον καπετάν Ανδρούτσο, Σε τι χώρες να βρίσκεται, σε ποία βιλαέτια; 146» 

Άλλοι λεν, πάει στην Πρέβεζα, άλλοι λεν, πάει στην Πάργα. Κι Ανδρούτσος εξεχείμασε στου Τσαρλαμπά τα σπίτια· 10

«Παιδιά, μας πήρ' η άνοιξη, μας πήρε καλοκαίρι, Να βγούμε πάνω στα βουνά, στου Λιάκουρα τη ράχη· Να γράψω μια πικρή γραφή κι ένα κομμάτι γράμμα, Να στείλω μες στη Λειβαδιά, να στείλω μες στη Φήβα, 

Γλήγορα τον μουρασαλέ να γίνω καπετάνιος, 15 Να παραστέκ' αρματολός σ' ούλα τα βιλαέτια.» Κι Ανδρούτσος επροβόδισε 148 μες στον Ντελή Αχμέτη· 

«Ντελή να 'ρθεις να σμίξομε, να περπατούμ' αντάμα, Να πάμε χώρες και χωριά, να πάμε βιλαέτια» Και βγήκαν κι ανταμώθηκαν στης Λειβαδιάς τον κάμπο. 

20 Κι εκεί που τρων και πίνουνε και διπλοχαιρετούνε, Ο Μαγιόρ 149 Λάμπρος έστειλε του καπετάν Ανδρούτσου· «Να 'ρθεις Ανδρούτσ', να σμίξομε να πας με τα καράβια.» 

Και κάνει τον κατήφορο, στο Δίστομο πηγαίνει. Ανδρούτσος πάει τη στεριά, και Λάμπρος του πελάγου. 25 

Κι επήγαν κι ανταμώθηκαν σ' ένα παλιοκλησάκι. Ανδρούτσος είναι ξακουστός, είναι και ξακουσμένος. «Ανδρούτσ' σε θέλ' η Μοσκοβιά, σε θέλει η Ρουσσία 

Και να 'ρθεις με τ' εμένανε, να μπούμε στα καράβια.» Και μες στον Πόρο πήγανε και μες στην Τσια πηγαίνουν. 

30 Βλέπουν καράβια πούρχονται, καράβι' από την Πόλη· Άλλοι τα λένε Ρούσσικα κι άλλοι τα λεν του Φράγκου. 

Αυτά δεν είναι Ρούσσικα, αυτά δεν είν' του Φράγκου, Μόν' είν' ο καπετάν πασάς πόρχετ' από την Πόλη, Κι έχει καράβια δεκοχτώ, φρεγάδες δεκαπέντε. 

35 Σαν πιάστηκαν στον πόλεμο απ' την αυγ' ως το βράδυ, Πολλοί κλέφτες σκοτώνονται του καπετάν Ανδρούτσου, Άλλους τους πιάνουν ζωντανούς, τους άλλους σκοτωμένους, 

Και τον Ανδρούτσο ζωντανό με δώδεκα νομάτους· Τον πήραν και τον πήγανε στον Βασιλιά στην Πόλη. 40

 Κι ο βασιλιάς τον ρώταε κι ο βασιλιάς του λέγει· «Εσ' είσ' Ανδρούτσος ξακουστός, Ανδρούτσος ξακουσμένος, Που χάλασες τη Ρούμελη κι όλα τα βιλαέτια;

 Τώρα σε πιάσαν ζωντανό και σ' έφεραν στην Πόλη. Με Τούρκους επολέμησες, με Τούρκους, με Ρωμαίους· 45 

Τους χάλασες τα σπίτια τους και σκότωσες κι αυτούνους. Ανδρούτσο μ' για δε φαίνεσαι τούτο το καλοκαίρι, Να βγεις ψηλά στη Λιάκουρα, ψηλά στα κορφοβούνια, 

Να στείλεις τα μπουλούκια σου σ' ούλα τα βιλαέτια, Τον Καλόγηρο στο Σάλωνα, Καλιακούδ' στο Λιδωρίκι;» 50 

Μ' ουδ' είναι μ' ουδέ φαίνεται, μ' ουδέ χαρτί του στέρνει. «Κύριέ μου, τι να γίνηκεν ο καπετάν Ανδρούτσος; Όλος ο κόσμος καρτερούν κι η μάνα του παντέχει.»

3 Οκτωβρίου 1952 - Ο Βασιλιάς Παύλος επισκέπτεται το Δίστομο. Φωτογραφίες Αθηναϊκού Πρακτορείου

3 Οκτωβρίου 1952 - Ο Βασιλιάς Παύλος επισκέπτεται το Δίστομο. 

Φωτογραφίες Αθηναϊκού Πρακτορείου.

Πανηγύρι στα Αλώνια στο Δίστομο το 1929 με 1931.

 

Πανηγύρι στα Αλώνια Διστόμου 1929 με 1931.

Φωτογραφία ντοκουμέντο από το πανηγύρι στα Αλώνια.

Δείτε ΕΔΩ κι ΕΔΩ προηγούμενα άρθρα

Το πρώτο αυτοκίνητο που πήγε στην Δεσφίνα. Ο ιδιοκτήτης του ήταν Διστομίτης και πήγε μέσω Αντίκυρας το ( 1936 );

 

Το αυτοκίνητο ανήκε στον Ιωάννη Λιάσκο

Εφημερίδα εποχής για τα εγκαίνια του ''Αλουμινίου της Ελλάδος'' στην Παραλία Διστόμου

 

Ανακοίνωση για την ίδρυση της Εθνικής Τράπεζας στην Παραλία Διστόμου, την 11η Ιουλίου 1966 - Εφημερίδα ''Ελευθερία''

 

Ο Διστομίτης Επιχειρηματίας - Μεταλλειολόγος Γεώργιος Λουκά Μπάρλος, σε επαγγελματικό γεύμα ( 1966 -67 )

Ο Διστομίτης Επιχειρηματίας - Μεταλλειολόγος Γεώργιος Λουκά Μπάρλος, που αποκάλυψε τον βωξίτη στην χώρα μας, σε κάποιοο επαγγελματικό γεύμα γύρω στο 1966, με στελέχη της Εταιρείας του, και άλλους επιχειρηματίες.

Ο ΕΚ ΔΙΣΤΟΜΟΥ ΑΓΙΟΤΑΦΙΤΗΣ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΛΕΟΝΤΙΟΣ ΔΙΣΤΟΜΙΤΗΣ ΕΣΩΣΕ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΤΟ ΜΕΤΟΧΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΑΦΟΥ ΣΤΗΝ ΠΛΑΚΑ, ΑΠΟ ΤΟ 1823 ΕΩΣ ΤΟ 1834.

Ελευθέριος Σκιαδάς

Είναι πλούσια και αξιοπρόσεκτη η ιστορία των Αγίων Αναργύρων της Πλάκας, που είναι γνωστό ως Μετόχι του Παναγίου Τάφου. Ο ναός ήταν το Καθολικό της Μονής του Κολοκύνθη, εξ ου και η γνωστή ονομασία Κολοκυνθού. Σώθηκαν από τον Δημήτριο Γρ. Καμπούρογλου πληροφορίες από σιγίλια, τα οποία αποκαλύπτουν πως πριν από το έτος 1650 ο ιερέας Δημήτριος Κολοκύνθης αφιέρωσε την προγονική του μονή σε γυναικείο μοναστήρι. Το 1760 ήταν χρονιά σημαδιακή για τον ναό και την περιουσία του. Αγοράστηκε από τον έξαρχο του Αγίου Τάφου στην Αθήνα αρχιμανδρίτη Ιάκωβο, ο οποίος τον κατέστησε αγιοταφίτικο Μετόχι.

Πέρασε μεγάλες περιπέτειες το Μετόχι, ιδιαίτερα στα χρόνια του τυράννου Χατζή Αλή Χασεκή. Αγώνες και αγωνίες για τους πρωτοσύγκελους που επιστατούσαν και προσπαθούσαν να διασώσουν την περιουσία του, η οποία αυξήθηκε με το πέρασμα των ετών. Εξάλλου, εκεί συγκεντρώνονταν για να συσκεφθούν και να συζητήσουν οι άρχοντες της πόλης στους σκοτεινούς αιώνες της τουρκοκρατίας για ζητήματα που αφορούσαν τη θρησκευτική εξάρτηση των Αθηνών. Κυρίαρχο θέμα και η πνευματική επικοινωνία των Αθηνών με την κεντρική ιερή εστία της πίστης, τα Ιεροσόλυμα. Το γεγονός ότι εκεί, στους Αγίους Αναργύρους, θάβονταν μέλη της αρχοντικής οικογένειας των Παλαιολόγων αποκαλύπτει τη σημαντικότητα του χώρου για την πόλη των Αθηνών.

Ήλθαν, όμως, και τα χρόνια της Εθνεγερσίας και το Μετόχι δεν έλειψε από το μεγάλο προσκλητήριο. Υπάρχει, μάλιστα, ένας ιερωμένος, ο οποίος, ενώ προσέφερε τα μέγιστα στον Αγώνα, δεν απόλαυσε τα αγαθά της ελευθερίας και είχε θλιβερό τέλος. Ήταν, μάλιστα, ο πρωτεργάτης διάσωσης των Αγίων Αναργύρων και όσης περιουσίας απέμεινε στο Μετόχι. Πρόκειται για τον αγιοταφίτη αρχιμανδρίτη, τον πρωτοσύγκελο Λεόντιο Διστομίτη όπως ήταν το επώνυμό του, το οποίο προερχόταν από τον τόπο καταγωγής του, δηλαδή το Δίστομο. Ως αγιοταφίτης, λοιπόν, ανέλαβε τη διεύθυνση του Μετοχίου από την επαναστατική κυβέρνηση το 1823.

Παρέμεινε στη θέση αυτή έως το 1825, όταν, λόγω των πολεμικών συνθηκών, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Μετόχι και να το παραδώσει σε έναν άλλο αγιοταφίτη, τον αρχιμανδρίτη Ιγνάτιο. Ο ίδιος τριγυρνούσε σε διάφορους τόπους, άνεργος και πένης, μέχρι το 1831. Τότε μετέβη στην Κωνσταντινούπολη, παρέδωσε στον Πατριάρχη τους λογαριασμούς του και διορίσθηκε εκ νέου επικεφαλής του Μετοχίου. Η κατάσταση στην οποία είχαν περιέλθει το Μετόχι και η περιουσία του ήταν δραματική. Τα πάντα είχαν ερημωθεί και καταρρεύσει. Αποδύθηκε, λοιπόν, σε μία αγωνιώδη προσπάθεια, αφενός να αποκαταστήσει τον ναό και τα γύρω κτίσματά του και αφετέρου να αξιοποιήσει την περιουσία που διέθετε. Δεν ήταν αμελητέα η περιουσία που είχε στις παρυφές του Λυκαβηττού, στο τέρμα Πατησίων, στην επαρχία Θηβών, αλλά και στην Εύβοια. Ακόμη και έναν θαυμάσιο Μύλο στους Ποδάρους διέθετε το αγιοταφίτικο Μετόχι.

Η αποψίλωση της περιουσίας του ναού. Ο ρόλος του Βαυαρού Αντιβασιλέα

Η λεηλασία που υπέστη η εκκλησιαστική περιουσία έπληξε και τη δική του περιουσία. Παραδειγματικά αναφέρεται πως ο βασιλιάς Όθων, για να ευνοήσει τους συμπατριώτες του, οι οποίοι είχαν αποικήσει την περιοχή του Ηρακλείου, υπέγραψε διάταγμα απαλλοτρίωσης ελαιώνα του Μετοχίου για να εξασφαλίζουν οι άποικοι το λάδι τους. Ο αρχιμανδρίτης Λεόντιος, του οποίου η ζωή και η δράση αποτελούν υπόδειγμα ενάρετου ανδρός, έβλεπε να αποψιλώνεται η περιουσία την οποία ακόμη και οι κατακτητές είχαν σεβαστεί. Ο ίδιος παύθηκε, από την υπό τον κόμη Άρμανσπεργκ αντιβασιλεία, το 1834 και έφυγε από τη ζωή δύο χρόνια αργότερα (Ιούλιος 1836) πάμπτωχος και μόνος, στη Θήβα. Μόλις το 1847 αποδόθηκε επισήμως στο Μετόχι του Παναγίου Τάφου και αυτός ο ναός των Αγίων Αναργύρων. Η μακρά και ενδιαφέρουσα συνέχεια απαιτεί ειδική μονογραφία για να παρουσιαστεί.

Εισιτήριο Γραμμής Διστόμου - Αράχοβας από το 1961 - Κ.Τ.Ε.Λ Επαρχίας Λιβαδειάς ( Αρχείο Λουκά Παπαλεξανδρή )

 Αρχείο Λουκά Παπαλεξανδρή

Τα εγκαίνια του πρώτου δικτύου ύδρευσης στο Δίστομο τον Μάϊο του 1929 - Παρόντες οι επίσημοι της τότε πολιτικής ηγεσίας και η φιλαρμονική Λιβαδειάς

Αρχείο Αγγελή Καστρίτη

Τα εγκαίνια του πρώτου δικτύου ύδρευσης στο Δίστομο τον Μάϊο του 1929 - Παρόντες οι επίσημοι της πολιτικής ηγεσίας, επί Προεδρίας Ιωάννου Καστρίτη.

Μάλλον συνδυάστηκε με το πανηγύρι. Στην εκδήλωση των εγκαινίων και η φιλαρμονική Λιβαδειάς. Ο Ιωάννης Καστρίτης στο κέντρο με την γραβάτα με το ένα χέρι να ακουμπάει στα τύμπανα. 

Δίστομο -Χειμώνας 1928. Παιδάκια βοηθούν στην ολοκλήρωση της πρώτης δεξαμενής ύδρευσης στο Κάστρο, επί Προεδρίας Ιωάννη Καστρίτη

Αρχείο Αγγελή Καστρίτη

Δίστομο -Χειμώνας 1928. Παιδάκια βοηθούν στην ολοκλήρωση της πρώτης δεξαμενής ύδρευσης στο Κάστρο, επί Προεδρίας Ιωάννη Καστρίτη. Τα πρόσωπα άγνωστα