Στο Δίστομο και σε ελάχιστες περιοχές στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται λέξεις που χάνονται, σύμφωνα με τον Νίκο Σαραντάκο.

Δείτε τι αναφέρει ο Νίκος Σαραντάκος για την λέξη παράκλι, που χρησιμοποιείται μόνο σε Δίστομο, Κρήτη και Κύθηρα.

Πηγή/Πρώτη Δημοσίευση: DISTOMOBLOG

Η Μάχη στο Δίστομο την 17η Ιανουαρίου 1827

Πηγή/Αναδημοσίευση: Wikipedia
Η Μάχη στο Δίστομο ήταν πολεμική εμπλοκή της επανάστασης του 21 με νικηφόρα έκβαση για τους Έλληνες. Ήταν μια από τις πιο φημισμένες μάχες, όχι μόνο επειδή οι Έλληνες πολέμησαν με μανία και νίκησαν πολυπληθέστερο εχθρό, αλλά διότι ο Ομέρ Πασάς, ο ήρωας των Οθωμανών ηττήθηκε, ο οποίος θεωρείτο ανίκητος.

Πριν τα γεγονότα

Οι φήμες των νικών των υπό του Καραϊσκάκη Ελλήνων διαδόθηκαν σε όλη την Ελλάδα και ενέπνευσαν χαρά και θάρρος σε όλους τους Έλληνες. Ο αρχηγός του Οθωμανικού στρατού των Αθηνών Κιουταχή όμως τρόμαξε και δεν ήξερε τι να αποφασίσει. Σκεφτόταν και να βγει ο ίδιος να τον πολεμήσει, αλλά φοβήθηκε να μην διαλυθεί η πολιορκία της Ακρόπολης. Τελικά αποφάσισε να στείλει εκπρόσωπό του τον Ομέρ Πασά από την Κάρυστο μαζί με τον αδερφό του Μουστάμπεη Καροφίλμπεη επικεφαλής δύο χιλιάδων πεζικού και 500 ιππέων.

Η εξέλιξη των γεγονότων

Οι Τούρκοι εμφανίστηκαν στις 17 Ιανουαρίου 1827 το πρωί έξω από το Δίστομο, το οποίο κρατούσαν 300 Σουλιώτες με αρχηγό τον Ν. Μπότσαρη, Γεώργιο Καραϊσκάκη, Κουτσονίκα, Χρήστο Κουτσονίκα, Ιωάννη Μπραιρακτάρη, Ν. Κάσκαρη και Ιωάννη Μπιλπίλη. Οι Έλληνες βγήκαν και ακροβολίστηκαν, αλλά όταν είδαν το σμήνος των εχθρών κλείστηκαν στα οχυρώματα και έστειλαν μήνυμα στα Σάλωνα να έρθουν για βοήθεια. την επόμενη μέρα επιτέθηκαν ορμητικά οι εχθροί και έγινε μανιωδέστατος πόλεμος, και οι Έλληνες αποκλείστηκαν από όλες τις μεριές. Δεν είχαν ελεύθερα παρά μόνο τα οπίσθια. Στις 10 του μηνός όρμησαν οι εχθροί από αριστερά και από το κέντρο και μπήκαν στο χωριό και κατέστρεψαν με τα χέρια τους τα περιφράγματα των οχυρωμάτων. Επιτέθηκαν και στο ισχυρό οχύρωμα του προφήτη Ηλία με δύναμη, αλλά οι Έλληνες έδειξαν άλλη τόση τόλμη, ανδρεία ψυχής και απαραδειγμάτιστη καρτερία, ρίχνοντας σφαίρες μανιωδώς και με επιτυχία κατά των εχθρών. Κατά την διάρκεια της μάχης έφτασε και ο Γεώργιος Δράκος με διακόσιους Έλληνες και επιτέθηκε στους εχθρούς και τους έκανε να φύγουν στους λόφους. Οι υπόλοιποι βλέποντας την κατάσταση έφυγαν και αυτοί τρέχοντας από το χωριό, ενώ οι Έλληνες τους σκότωναν στην φυγή. Από τους εχθρούς σκοτώθηκαν ογδόντα, και άλλοι τόσοι πληγώθηκαν, ενώ από τους Έλληνες σκοτώθηκαν δύο και οκτώ πληγώθηκαν, μεταξύ των οποίων και ο Μπότσαρης ελαφρά.

Δείτε επίσης παρακάτω άρθρα σχετικά με το Δίστομο και με τον αγώνα της εθνικής μας παλιγγενεσίας:

Γεώργιος Καραϊσκάκης
Στρατηγός Μακρυγιάννης

Πηγή/Πρώτη δημοσίευση: DISTOMOBLOG

Κωρύκειο Άντρο - Η επιγραφή ενός Διστομίτη του 4ου αιώνα π.χ

Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΚΗ

 

Κωρύκειο Άνδρο
Αφού απολαύσαμε το καφεδάκι μας στο σαλέ της Φτερόλακκας, συνεχίσαμε την περιήγηση στο βουνό. Κατευθυνόμαστε προς το Κωρύκειο Άντρο, ένα από τα σπουδαιότερα σπήλαια της Ελλάδας, που η ιστορία του χάνεται πραγματικά στα βάθη των αιώνων.
Τώρα να σας κατατοπίσω ακριβώς πώς να πάτε, δεν μπορώ, γιατί δεν υπάρχουν πουθενά πινακίδες και αν δεν το ήξερε ο Γιάννης, δεν θα το έβρισκα ποτέ. Τέτοιος σεβασμός στους ιερούς τόπους μας! Στρίβετε πάντως στο τέλος του Λιβαδιού, καθώς έρχεστε από Αράχοβα. Αν βρείτε τον χωματόδρομο που ανηφορίζει, έχοντας το Λιβάδι στ΄αριστερά σας, είστε στον σωστό δρόμο. Και κει που τελειώνει ο χωματόδρομος, υπάρχει πινακίδα και περπατάτε 20 μέτρα.
Χιόνιζε πολύ εκείνη την ώρα. Γι' αυτό και ψάξαμε βιαστικά την χαραγμένη στον μεγάλο βράχο επιγραφή που λέει: «ΕΥΣΤΡΑΤΟΣ ΑΛΚΙΔΑΜΟΥ ΑΜΒΡΥΣΣΙΟΣ ΣΥΝΠΕΡΙΠΟΛΩ ΠΑΝΙΝΥΜΦΑΙΣ».  ΔΗΛΑΔΗ  ¨  Ο ΕΥΣΤΡΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΛΚΙΔΑΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΜΒΡΥΣΣΟ ΕΔΩ ΠΕΡΙΠΟΛΟΥΣΕ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΙΣ ΝΥΜΦΕΣ ΤΟΥ ΠΑΝΑ ¨ Η Επιγραφή πρέπει να είναι 4ου ή 5ου π.Χ. αιώνα  οι λέξεις  δεν φαίνονται να είναι τυχαίες γι΄αυτό και η φανερή πρόταση μπορεί να έχει και άλλες έννοιες.

Σημ: Η Άμβροσσος είναι το Δίστομο. Μετονομάστηκε σε Δίστομο γύρω στο 1450
Το σπήλαιο ήταν αφιερωμένο στον θεό Πάνα και την νύμφη Κωρυκεία., ενώ ανακαλύφθηκαν εδώ πάρα πολλά ευρήματα, που μαρτυρούσαν ότι επρόκειτο για λατρευτικό χώρο. Στο βάθος του σπηλαίου, πριν το ΑΔΥΤΟΝ, υπάρχει ακόμη μια χαραγμένη επιγραφή που λέει: ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΓΩ ΕΣ ΔΕΛΦΟΥΣ. Αριστερά στην 1η μεγάλη αίθουσα της σπηλιάς, θα δείτε έναν μεγάλο σταλαγμιτικό βράχο, που ονομάζεται ΤΡΑΠΕΖΑ και εκεί εικάζεται ότι άφηναν τις προσφορές τους οι προσκυνητές. Το αρχαίο μονοπάτι που ξεκινούσε από τους Δελφούς και κατέληγε εδώ, υπάρχει και σήμερα και ξεκινά από το Μουσείο του Άγγελου Σικελιανού στο χωριό Δελφοί.

 

Πηγή/Πρώτη δημοσίευση: Distomoblog

Εξετάσεις στο Δημοτικό Σχολείο Αρρένων Διστόμου, το Έτος 1847

ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: Distomo Blog

Κλικ στην εικόνα για μεγέθυνση ΠΗΓΗ: Αρχειομνήμων

Μετά από προηγούμενο άρθρο που είχε πάλι θέμα την ιστορία του Διστόμου μέσα από σπάνια έγγραφα του Γενικού Αρχείου του Κράτους, είμαστε πάλι εδώ να σας παρουσιάσουμε άλλο ένα έγγραφο.
Πρόκειται γιά έλεγχο προόδου μαθητών μετά από προαγωγικές εξετάσεις

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΩΡΟΓΡΑΦΙΑ - Πληροφορίες για τον Δήμο Αραχώβης και τον Δήμο Διστομίων του 1901

Αναδημοσίευση: ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΤΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ Πηγή: Anemi
Γεωγραφικές και ιστορικές πληροφορίες για την Αράχωβα, Δίστομο και Στείρι διαβάζουμε στο βιβλίο του Ιωάννη Εμμ. Νουχάκη που εκδόθηκε το 1901

Πηγή και να δείτε όλο το βιβλίο :http://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?rec=/metadata/4/5/2/metadata-01-0000525.tkl&do=88711.pdf&lang=el&pageno=1&pagestart=1&width=372.48%20pts&height=586.8%20pts&maxpage=1059

Πρώτη δημοσίευση/Αναδημοσίευση: DISTOMOBLOG

Μία φωτογραφία ντοκουμέντο λίγους μήνες μετά τη Σφαγή του Διστόμου

Ευχαριστώ θερμά τον συμπατριώτη μας, Τάσο Παντίσκα για την παραχώρηση της φωτογραφίας από το προσωπικό του αρχείο.

Λίγα λόγια για την φωτογραφία

Η φωτογραφία αυτή δημοσιεύθηκε σε κάποιο περιοδικό απ' όπου και έπεσε στα χέρια μας.

Η φτώχια και η εξαθλίωση καθώς και ο πόνος, αντικατοπρίζονται πλήρως.

Κάποια οργάνωση βοηθείας της εποχής - δεν αποκλείεται και ο Ερυθρός Σταυρός - τράβηξε την φωτογραφία αυτή, όταν είχε έρθει στο Δίστομο, μάλλον τον Νοέμβριο του 1944, να προσφέρει τρόφιμα στα ορφανά της Σφαγής.

Δείτε πόσα από τα παιδάκια, δεν έχουν παπούτσια και περπατούν ξυπόλητα.

Δεν θέλω να σχολιάσω περαιτέρω.

Ευχαριστώ και πάλι τον συμπατριώτη μας, Τάσο Παντίσκα.

ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: Distomo blog

Αναφορά στο Δίστομο στην Αράχωβα και στις άλλες Φωκικές πόλεις, από τον Μελέτιο εξ Ιωαννίνων, το 1728

Πηγή/Αναδημοσίευση: Ιστορικά του Παρνασσού ( Ρακοπωλείο )
Έρευνα Λουκάς Παπαλεξανδρής
Πηγή: http://www.lib.uoa.gr/hellinomnimon/0804061607370000/main.htm

Με διασημοτέρα την Κώμη της Αραχώβης : Έτσι αναφέρει όπως θα διαβάσετε παρακάτω στην γεωγραφία του ο Μελέτιος εξ Ιωαννίνων στο κεφάλαιο για την Φωκίδα όπου περιγράφει τις πόλεις του νομού αυτού στην έκδοση του 1728.

Ο Μελέτιος ο εξ Ιωαννίνων ήταν Έλληνας λόγιος του 17ου αιώνα, που είχε θητεύσει μητροπολίτης Αθηνών και αργότερα Ιωαννίνων.

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα περίπου το 1661 και ονομάζονταν Μιχαήλ. Έμαθε γράμματα στην πατρίδα του από τον Βησαρίωνα Μακρή. Χειροτονήθηκε ιερέας από τον Κλήμη Ιωαννίνων και μετωνομάστηκε Μελέτιος. Πήγε στην Βενετία και στην Πάδουα για να συνεχίσει τις σπουδές του. Εκεί σπούδασε ιατρική και φιλοσοφία, ενώ έμαθε και τα Λατινικά. Επέστρεψε στα Γιάννενα και διορίστηκε σχολάρχης του διδασκαλείου του Επιφανίου.
Μετά τον θάνατο του μητροπολίτη Ναυπάκτου και Άρτας Βαρθολομαίου χειροτονήθηκε ο Μελέτιος τον Νοέμβριο του 1692 Ναυπάκτου και Άρτης. Αφού λειτούργησε τέσσερα χρόνια αναγκάστηκε να φύγει από την Άρτα το 1696 και να καταφύγει στα Ιωάννινα, λόγω της επιδρομής του διαβόητου Λιβερίου Γερακάρη. Κατηγορήθηκε ως συνένοχος της επανάστασης εκείνης και διέτρεξε μεγάλο κίνδυνο, κατέφυγε στα Γιάννενα και κρύφτηκε για δύο μήνες. Αφού έγινε ειρήνη μεταξύ Βενετών και Τούρκων, πήγε στην Κωνσταντινούπολη. Το 1701 η μεγάλη εκκλησία τον έστειλε στην Βενετοκρατούμενη Πελοπόννησο για να συντάξει τα εκκλησιαστικά δικαιώματα ως έξαρχος και επίτροπος πατριαρχικός. Εκπλήρωσε την αποστολή του και επέστρεψε στην Πόλη. Εκείνη την εποχή ήρθαν δύο πρόκριτοι από την Αθήνα και ζήτησαν τον Μελέτιο να διοριστεί μητροπολίτης Αθηνών. Έτσι και έγινε το τ703. Μετά τον θάνατο του Κλήμη Ιωαννίνων όμως, οι συμπατριώτες του παρακάλεσαν θερμά τον Μελέτιο να επιστρέψει. Ο Κλήμης έκανε αίτηση μετάθεσης, η οποία εγκρίθηκε, αλλά καθοδόν αρρώστησε στην Λάρισα και έμεινε εκεί για πολύ καιρό. Αφού ανέλαβε τα καθήκοντά του στα Ιωάννινα, πήγε ξανάστην Κωνσταντινούπολη και έμεινε εκεί για να ησυχάσει, αλλά αρρώστησε βαριά και πέθανε στις 12 Δεκεμβρίου 1714. Ενταφιάστηκε στην Πακριδία.
ΠΗΓΗ - ΒΙΚΙΠΑΙΔΙΑ : http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B5%CE%BB%CE%AD%CF%84%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%BF_%CE%B5%CE%BE_%CE%99%CF%89%CE%B1%CE%BD%CE%BD%CE%AF%CE%BD%CF%89%CE%BD

ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ ΔΙΣΤΟΜΟΥ - ΔΕΣΦΙΝΑΣ - Σπάνιο Ντοκουμέντο από τα ψηφιακά αρχεία της Βουλής

Πηγή/Αναδημοσίευση: Ιστορικά του Παρνασσού ( Ρακοπωλείο )

  Ευχαριστώ τον Λουκά Παπαλεξανδρή
( Από τα ψηφιακά αρχεία της Βουλής )

 Το παραπάνω δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΟ ΑΣΤΥ στις 11/4/1903.

ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: DISTOMOBLOG

Άρθρο από το CHRONIKA (έκδοση. 67-7 έτος 2000) - Οι εγκληματίες ήρθαν το απόγευμα -Δεκάδες χιλιάδες Έλληνες απαιτούν αποζημιώσεις για τα ναζιστικά εγκλήματα στη χώρα τους

Αναδημοσίευση από το site distomo-griechenland.de του Jürgen Rompf

 του Αρν Στρόμαγιερ

Κάθε φορά που ο Αργύρης Ν. Σφουντούρης σκέφτεται τη χώρα των Γερμανών, το κάνει με «πληγωμένη ψυχή». Κι αυτό το αλλαγμένο απόφθεγμα του Γκαίτε έχει την αιτία του: Όταν ο Έλληνας αυτός, που σήμερα ζει και εργάζεται στη Ζυρίχη και την Αθήνα ως καθηγητής Πανεπιστημίου, ήταν τεσσάρων ετών, έγινε μάρτυρας ενός τρομερού γεγονότος, που μέχρι σήμερα καθορίζει τη ζωή του. Ήταν απόγευμα της 10ης Ιουνίου 1944 - τέσσερις ημέρες μετά την εισβολή των συμμαχικών δυνάμεων στη Νορμαντί, όταν άνδρες του 2ου και 10ου τάγματος του 7ου συντάγματος της 4ης μεραρχίας αστυνομικών και τεθωρακισμένων Grenadier των Ες Ες μπήκαν στο χωριό Δίστομο κοντά στη Λειβαδιά Βοιωτίας και διέπραξαν την φρικτή σφαγή του άμαχου πληθυσμού.
Το σπίτι της οικογένειας Σφουντούρη βρισκόταν στην κάτω πλατεία του χωριού, ο πατέρας Νίκος είχε εκεί ένα μπακάλικο. Ο μικρός Αργύρης ήταν μαζί με τις αδελφές του Αστέρω (εννιά ετών), Κονδύλια (έξι ετών) και τον πατέρα του στον επάνω όροφο του σπιτιού.

Η μητέρα είχε πάει με την αλογάμαξα για ψώνια στη Λειβαδιά. Κατόπιν εντολής των γερμανών στρατιωτών ο πατέρας υποχρεώθηκε να κλείσει το μαγαζί. Από το παράθυρο μπορούσαν να επιβλέπουν την πλατεία του χωριού. Εκεί οι Γερμανοί σκότωσαν αρχικά δώδεκα άοπλους ομήρους, που είχαν φέρει μαζί τους. Ύστερα, μεμονωμένα ή σε μικρές ομάδες, πήγαν από σπίτι σε σπίτι και σκότωσαν τους ανθρώπους που έβρισκαν κι έβαλαν φωτιά στα σπίτια. Όταν οι στρατιώτες προσπάθησαν να πυροδοτήσουν μια αποθηκούλα του μαγαζιού στο ισόγειο του σπιτιού του Νίκου Σφουντούρη, ο πατέρας κατέβηκε τη σκάλα για να μιλήσει με τους Γερμανούς. Τον συνέλαβαν και τον εκτέλεσαν με μια σφαίρα στο κεφάλι δίπλα στο πηγάδι του χωριού, που ήταν εκεί κοντά. Για πολλή ώρα τα παιδιά τον έβλεπαν από το κρυσφύγετό τους να κείτεται εκεί. Προστατευμένοι από τους καπνούς του καιγόμενου σπιτιού το αγόρι και τα κορίτσια ξέφυγαν και κρύφτηκαν σ' ένα χωράφι με σπαρτά δίπλα στον κήπο τους. Μόνον όταν εσίγησαν οι πιστολιές και οι ομοβροντίες των πολυβόλων και στο χωριό επήλθε «νεκρική σιγή» (καθώς φαίνεται οι στρατιώτες είχαν αποχωρήσει) έτρεξαν τα παιδιά στην άλλη άκρη του χωριού στο σπίτι του παππού και της γιαγιάς, οι οποίοι επέζησαν.
Την επόμενη ημέρα έφεραν και τη μητέρα νεκρή στο χωριό. Καθώς επέστρεφε με την αλογάμαξα από τα ψώνια στη Λειβαδιά την είχε συναντήσει πέντε χιλιόμετρα έξω από το Δίστομο το απερχόμενο τάγμα . Οι Γερμανοί πυροβόλησαν αμέσως την ίδια, ένα ανδρόγυνο, που ήταν μαζί της και το άλογο. Όλοι τους σκοτώθηκαν επί τόπου. Εδώ τελειώνει η περιγραφή του Αργύρη Σφουντούρη.

Κόλαση αίματος

Όλα τα άλλα που συνέβησαν στον τόπο αυτό ο καθηγητής Νεότερης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Χάγκεν Φλάισερ, ο οποίος ερεύνησε αναλυτικά τη σφαγή αυτή, τα χαρακτηρίζει «Κόλαση αίματος». Μιλάει για «σαδιστικές παρεκτροπές». Σκότωσαν ανεξέλεγκτα άνδρες και παιδιά, βίασαν και κατασφάγιασαν γυναίκες, πολλές τις ακρωτηρίασανε τα στήθη, έγκυες τις ανοίξανε την κοιλιά, μερικά θύματα δολοφονήθηκαν κτηνωδώς με τις μπαγιονέτες, άλλους τους έκοψαν το κεφάλι ή τους έβγαλαν τα μάτια, αναφέρεται σε εκθέσεις αυτόπτων μαρτύρων (περιοδικό «Spiegel», 1/1998). Ο απολογισμός του Αποκαλυπτικού αυτού απογεύματος: δολοφονήθηκαν 218 άμαχοι πολίτες, ανάμεσα τους 24 παιδιά ηλικίας ενός έως δέκα ετών και τέσσερα βρέφη ηλικίας δύο έως έξι μηνών. Μετά τη σφαγή ο αξιωματικός των ΕςΕς Φριτς Λάουτενμπαχ αναφέρει στην «έκθεση μάχης» του της 11ης Ιουνίου 1944: «Αφού εκκαθαρίσθηκε το χωριό, καταμετρήθηκαν συνολικά 250 έως 300 νεκροί ύποπτοι συμμορίτες και συγγενείς συμμοριτών, στη συνέχεια πυροδοτήθηκαν και τα υπόλοιπα σπίτια.»

Τα παρακάτω συμβάντα είχαν οδηγήσει στη σφαγή: Το πρωί της 10ης Ιουνίου οι γερμανοί στρατιώτες είχαν μπει στο Δίστομο και ανακρίνανε τον δήμαρχο και τον παπά. Ήθελαν να πάρουν πληροφορίες σχετικά με την διαμονή και την παρέλαση ανταρτών από εκεί. Και πράγματι την προηγούμενη ημέρα είχαν φθάσει στο χωριό 30 αντάρτες, που όμως συνέχισαν το δρόμο τους για το γειτονικό χωριό Στείρι. Κατά το μεσημέρι ο Λάουτενμπαχ μαζί με μία φάλαγγα μηχανών πήγε για ανίχνευση στο Στείρι. Λίγο πριν φθάσουν εκεί τους πυροβόλησαν αντάρτες. Παρά την ενίσχυση της ομάδας τους οι Γερμανοί δεν κατόρθωσαν να συντρίψουν την ομάδα των ανταρτών.

Εκδίκηση ωμής βίας

Γύρω στις 17.30 η μονάδα έφθασε πάλι στο Δίστομο για να πάρει ωμή εκδίκηση. Γιατί κατηγόρησαν τον πληθυσμό ότι συμμάχησε με τους αντέρτες και ήταν ακριβέστερα ενημερωμένος για τη διαμονή τους. Αργότερα, στην «έκθεση μάχης» του ο Λάουτερμπαχ ισχυρίσθηκε ότι η ομάδα του, στο δρόμο της επιστροφής από το Στείρι για το Δίστομο, δέχθηκε επίθεση με οβίδες, αυτόματα πολυβόλα και όπλα, οπότε εκείνος διέταξε αντεπίθεση και άνοιξε «πυρ». Όμως ένας πράκτορας της Μυστικής Αγροτικής Αστυνομίας που είχε συνοδεύσει την ομάδα, δήλωσε αργότερα στη Γενική Διεύθυνση ότι η περιγραφή αυτή δεν αληθεύει. Ύστερα από εκτεταμένη έρευνα του εντολοδόχου κέντρου στη Θεσσαλονίκη ειπώθηκε ότι πράγματι από την πλευρά του χωριού δεν υπήρξε καμία «επαφή με τον εχθρό ή επίδραση στον εχθρό». Μ' αυτό λοιπόν η Γενική Διοίκηση επιβεβαίωνε ότι η επίθεση αυτή δεν ήταν κάποιο μέτρο της πολεμικής ηγεσίας, αλλά σφαγή. Παρόμοιες βίαιες πράξεις και σφαγές διαδραματίσθηκαν πολλές στην ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά - κάτι που σχεδόν δεν είναι γνωστό. Οι ιστορικοί τοποθετούν τις δολοφονίες του Δίστομου, του Κομμένου (317 νεκροί), των Καλαβρύτων (πάνω από 1 000 νεκροί) κι αλλού στην ίδια σειρά με αυτά του Οραντούρ (642 νεκροί) και του Λίντιτσε (198 νεκροί). Συνολικά, σύμφωνα με στοιχεία από την Ελλάδα, οι στρατιώτες του Χίτλερ κατέστρεψαν ολοτελώς 460 μέρη, περίπου 30 000 άνθρωποι φονεύθηκαν ως όμηροι ή ως θύματα αντί¬ποινων μέτρων από τους Γερμανούς και τους Ιταλούς. (Όμως ο αριθμός των θυμάτων πολέμου είναι πολύ υψηλότερος, εκτός τούτου 60 000 Εβραίοι εκτοπίσθηκαν από την Ελλάδα και δολοφονήθηκαν.)

Τα «εξιλαστήρια μέτρα» βασίζονταν στη διαταγή του Φύρερ από την 16η Δεκεμβρίου 1942, σύμφωνα με την οποία έπρεπε να εφαρμοθούν «τα πιο βίαια μέτρα» για την καταπολέμηση των συμμοριτών. «Για το λόγο αυτό το στράτευμα έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση σ' αυτόν τον πόλεμο να χρησιμοποιήσει κάθε μέσο, που θα οδηγήσει στην επιτυχία, ακόμα και κατά των γυναικών και των παιδιών ... Κανένας Γερμανός, που θα τεθεί στην καταπολέμηση των συμμοριτών και των οπαδών τους δεν επιτρέπετεαι να τιμωρηθεί από πειθαρχικό όργανο ή στρατοδικείο λόγω της δράσης του αυτής» αναφέρονταν στη διαταγή του Χίτλερ. Σύμφωνα με μια οδηγία του αρχιστράτηγου Βίλχελμ φον Κάιτελ από την 16η Σεμπτεμβρίου 1941 ίσχυε ως δίκαιο αντίποινο μέτρο η δολοφονία 50-100 άοπλων ατόμων - στη γλώσσα των Ναζιστών εν συντομεία «κομμουνιστές» ή «συμμορίτες» -έναντι της ζωής ενός γερμανού στρατιώτη.
Το ποιος ήταν «κομμουνιστής» ή «συμμορίτης» αυτό το καθόριζε - όπως ο αξιωματικός Λάουτενμπαχ στο Δίστομο - ο εκάστοτε οπλαρχηγός. Η οδηγία του Χίτλερ περί μη ποινικής δίωξης επιρέαζε τη γερμανική Δικαιοσύνη ακόμη και μετά το 1945. Τελικά αναστατωμένος ο Αργύρης Ν. Σφουντούρης δηλώνει σήμερα: «Κανένα μεταπολεμικό γερμανικό δικαστήριο δεν εκδίκασε τους φονιάδες του Δίστομου. Διεκόπησαν όλες οι ανακριτικές έρευνες». Γερμανοί δικαστές και εισαγγελείς Απεκαλέσθηκαν, σ' αυτήν και σε άλλες υποθέσεις, το γεγονός ότι «εξιλαστήρια» και «αντίποινα» μέτρα κατά του άμαχου ελληνικού πληθυσμού καλύπτονταν από το Δίκαιο των Λαών, μια και οι αντάρτες διέπρατταν αιφνιδιασμούς καταπατώντας το Δίκαιο αυτό.

Καμία αποζημίωση

Αυτή ήταν η αντίληψη περί δικαίου όλων των ομοσπονδιακών κυβερνήσεων μέχρι τώρα. Σε μία επίσημη τοποθέτηση της γερμανικής Πρεσβείας (έμμεσα δηλαδή του Υπουργείου Εξωτερικών στη Βόννη το 1995) αναφερόταν: «Σύμφωνα με την άποψη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης αντίποινα μέτρα όπως στο χωριό Δίστομο δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως ναζιστική δράση, της οποίας τα θύματα ζημιώθηκαν λόγω της φυλής, της θρησκείας ή της αντίθετης στάσης τους, αλλά ως μέτρα στα πλαίσια διεξαγωγής του πολέμου σαν αντίδραση στις επιθέσεις των ανταρτών. Για το λόγο αυτό δεν υπόκεινται στον Κανονισμό της Ομοσπονδίας περί αποζημιώσεως ναζιστικών αδικημάτων αλλά στο σύμπλεγμα ζητημάτων των επανορθώσεων.»
Όμως καμία ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν ήταν πρόθυμη να ξετυλίξει το θέμα αυτό εκ νέου. Η συγκεκριμένη επιχειρηματολογία ήταν: Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο έγιναν πολυάριθμες συμφωνίες με αντικείμενο τους τις πληρωμές επανορθώσεων. Για παράδειγμα η Συνθήκη του Πότσνταμ του 1945 που έδεινε στους συμμάχους το δικαίωμα να κατασχέσουν γερμανικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ή η Συνθήκη των Παρισίων του 1946, που προέβλεπε την κατανομή πληρωμών των επανορθώσεων ανάμεσα σε 18 κράτη - μεταξύ αυτών και στην Ελλάδα. Όμως στη Συνθήκη Οφειλών του Λονδίνου του 1952 καθορίστηκε η αναβολή των πληρωμών των αποζημιώσεων ωσότου γίνει σύναψη Συνθήκης Ειρήνης με τα κράτη που είχαν απαιτήσεις. Αλλά μέχρι σήμερα δεν υπάρχει Συνθήκη Ειρήνης με τη Γερμανία, και μισόν αιώνα μετά τόν πόλεμο το θέμα αυτό δεν έχει θέση στην ημερήσια διάταξη.

Η Συμφωνία Δύο-Συν-Τέσσερις, η οποία κανονίζει τη γερμανική ενοποίηση με τους πρώην αντιπάλους πολέμου και θέτει τέλος στην μεταπολεμική περίοδο, δεν πρέπει, σύμφωνα με γερμανικές απόψεις, να θεωρείται Συνθήκη Ειρήνης, και επί πλέον οδήγησε σε παύση των απαιτήσεων των πρώην αντίπαλων κρατών. Εκτός αυτού, επιχειρηματολογεί η γερμανική πλευρά, το 1960 η Αθήνα έλαβε 115 εκατομμύρια Μάρκα για τα θύματα, που διώχθηκαν από τους ναζιστές «λόγω της φυλής, της θρησκείας ή της κοσμοθεωρίας τους». Σ' αυτό όμως οι Έλληνες αποκρίνονται λέγοντας ότι τα χρήματα αυτά διατέθηκαν αποκλειστικά σε Εβραίους που επέζησαν. Εκκρεμεί επίσης και η απαίτηση σχετικά με το αναγκαστικό δάνειο, που είχαν πάρει τότε οι γερμανικές κατοχικές δυνάμεις από την Ελληνική Κρατική Τράπεζα. Σύμφωνα με την σημερινή αξία ανέρχεται στα 3,5 δισεκατομ-μύρια Μάρκα. Μέχρι σήμερα η Γερμανία ούτε ένα πφένιχ δεν έχει πληρώσει πίσω από τα χρήματα αυτά

Σκληρή γερμανική στάση

Ούτε στα θύματα του Δίστομου αλλά ούτε και παρόμοιων σφαγών δεν έχει χορηγηθεί ποτέ κάποια αποζημίωση. Η γερμανική θέση (καθώς φαίνεται και της κυβέρνησης Σρέντερ) παραμένει αμετάβλητη. Σύμφωνα λοιπόν μ' αυτή το θέμα θεωρείται λήξαν. Είναι όμως πράγματι έτσι; Από τότε που διατυπώθηκαν δυνατά και από την Αμερική αξιώσεις αποζημίωσης σχετικά με τους κρατούμενους σε εξαναγκαστικά έργα έχει επέλθει μια κάποια ευαισθητοποίηση στο Βερολίνο.
Στην Ελλάδα εκκρεμούν γύρω στις δέκα χιλιάδες δίκες σχετικά με τις αποζημιώσεις. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση καταδικάσθηκε με δύο δικαστικές αποφάσεις να πληρώσει αποζημίωση και επανόρθωση. Στην πρώτη απόφαση το Εφετείο Λειβαδιάς αποφάνθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1997 ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας πρέπει να πληρώσει 60 εκατομμύρια αποζημίωση στους 229 ενάγοντες από το Δίστομο. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν συμμετείχε μεν στη δίκη, αλλά κατέθεσε αίτηση αναιρέσεως κατά της απόφασης. Η υπόθεση βρίσκεται τώρα στο Ανώτατο Ελληνικό Δικαστήριο, στον Άρειο Πάγο Αθηνών. Παράλληλα με τη δίκη αυτή μερικοί επιζώντες της σφαγής του Δίστομου, απαιτώντας αποζημιώσεις, κατέθεσαν αγωγή κατά της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στο Πρωτοδικείο Βόννης, που όμως απορρίφθηκε στις 23 Ιουνίου 1997. Και η έφεση στο Εφετείο Κολωνίας απορρίφθηκε στις 27 Αυγούστου 1998. Επειδή όμως εγκρίθηκε η αίτηση επανεξέτασης της υπόθεσης ασχολείται τώρα μ' αυτήν το Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο.

Ένας από τους μηνυτές είναι ο Αργύρης Ν. Σφουντούρης. Με μεγάλη ακρίβεια έχει καταγράψει σ' έναν κατάλογο τις προσωπικές, υλικές του απώλειες. Μαζί με την ανεπανόρθωτη απώλεια των γονέων του αναφέρει: 1. Για τα ανήλικα, ορφανά παιδιά απώλεια του γονικού εισοδήματος, που προέρχονταν από το κατάστημα του πατέρα και την οικογενειακή αγροτική δραστηριότητα, σύμφωνα με σημερινές τιμές αγοράς γύρω στις 74 000 Μάρκα ετησίως. Για το καμμένο σπίτι συμπεριλαμβανομένου και του καταστήματος και της αποθήκης δηλώνει ζημίες ύψους 135.000 Μάρκων, για τα έπιπλα και τα λοιπά αντικείμενα στο πατρικό σπίτι 43.000 Μάρκα, για το κατεστραμμένο εμπόρευμα στο κατάστημα και την αποθήκη 49.000 Μάρκα, σύνολο 301.000 συν την ετήσια συνέχιση του γονικού εισοδήματος για τα παιδιά μέχρι την ενηλικίωση τους.
Σχετικά με τις απαιτήσεις αυτές των Ελλήνων (αλλά και από άλλες χώρες) ξέσπασε σφοδρά διαμάχη. Έτσι, σύμφωνα με τον ειδικό για το Διεθνές Δίκαιο Καρλ Ντέρινγκ από την Χαϊδελμβέργη, δεν υφίστανται πλέον αξιώσεις αποζημίωσης. Το επιχείρημα του: Η Γερμανία πλήρωσε για επανόρθωση προς πολλές κατευθύνσεις. «Το αν όμως οι πληρωμές για επανόρθωση έφτασαν πράγματι ως τα ζημιωμένα άτομα ή τις ζημιωμένες ομάδες ατόμων, αυτό δεν είναι αντικείμενο ελέγχου των Γερμανών, και η πραγματική επανόρθωση σε μεμονωμένες περιπτώσεις δεν υπόκειται στο πεδίο γερμανικής ευθύνης.» Τελείως διαφορετικά βλέπει τα πράγματα ο Νόρμαν Παίχ, επίσης εξειδικευμένος στο Διεθνές Δίκαιο. Παραθέτουμε εν συντομία το δικό του επιχείρημα: Οι απαιτήσεις για αποζημιώσεις προκύπτουν γενικώς από την παραβίαση καθηκόντων στα πλαίσια του Διεθνούς Δικαίου. Η επίθεση στην Ελλάδα της 6ης Απριλίου 1941 και το κατοχικό καθεστώς στη συνέχεια παραβίασαν την απαγόρευση επιθετικού πολέμου, που καθορίζεται στη Συνθήκη Briand-Kellog της 27ης Αυγούστου 1928. Γι' αυτό, αυτός που επιτίθεται είναι υποχρεωμένος να επανορθώσει. Επί πλέον η σφαγή στο Δίστομο κι όλες οι άλλες είναι ξεκάθαρα παραβίαση του άρθρου 23 του Κανονισμού Χερσαίου Πολέμου της Χάγης. Σύμφωνα μ' αυτό απαγορεύεται από πλευράς πολεμικού διεθνούς δικαίου να δολοφονούνται ύπουλα τα μέλη του εχθρικού λαού και να καταστρέφονται οι περιουσίες τους. Απ' αυτή τη σκοπιά τα ναζιστικά «εξιλαστήρια» μέτρα είναι ολοφάνερα σφαγές του άμαχου πληθυσμού. «Αυτού του είδους παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου υποχρέωναν βασικά τον κατηγορούμενο να αναλάβει την ευθύνη για τα εγκλήματα πολέμου που διεπράχθησαν το έτος 1944, και τον υποχρέωναν επίσης να καταβάλλει αποζημίωση.» Αυτή η τελευταία πρόταση είναι από την απόφαση του εφετείου της Κολωνίας στις 27 Αυγούστου 1998, αν και τελικά το δικαστήριο απέρριψε την αγωγή - για πολιτικούς ίσως λόγους; Ο Παίχ βλέπει ως δεδομένη την αξίωση αποζημίωσης των επιζόντων θυμάτων σφαγής ή των απογόνων τους και από πλευράς κρατικής ευθύνης για παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου από την Βέρμαχτ σύμφωνα με την παράγραφο 839 του Αστικού Δικαίου.

Ο Ράου επισκέπτεται τα Καλάβρυτα

Άραγε να τα βλέπει έτσι και το Ανώτατο Γερμανικό Δικαστήριο; Στις 29.6.2000 ήθελε να αποφανθεί σχετικά με τις αξιώσεις των Ελλήνων - αρ. πρωτ.: III ZR 245/98. Όμως στη συγκεκριμένη ημερομηνία δεν πάρθηκε απόφαση. Προφανώς αντιμετωπίζει το δικαστήριο προβλήματα. Η ανακοίνωση της απόφασης μετατέθηκε για τις 9.11.2000. Τον Απρίλιο ο γερμανός πρόεδρος της Δημοκρατίας Γιοχάννες Ράου επισκέφτηκε τη μικρή πόλη Καλάβρυτα στην Πελοπόννησο, τον τόπο των «ορφανών και χήρων γυναικών». Γιατί εκεί, μετά τη σφαγή που διέπραξαν γερμανοί στρατιώτες στις 13 Δεκεμβρίου 1944, για πολύ καιρό δεν υπήρχαν άντρες. Είναι η πρώτη φορά που κάποιος υψηλός εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης επισκέπτεται έναν από τους τόπους του τρόμου στην Ελλάδα.

Μετάφραση, στα ελληνικά: Σοφία Γεωρναλλίδη
© Arn Strohmeyer

ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: DISTOMOBLOG

Το Δίστομο σε Εγκυκλοπαίδεια του 1931

Επιμελήθηκε και έστειλε υλικό, ο συμπατριώτης μας, Γιάννης Δημάκας

ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: DISTOMOBLOG

Συγκλονιστικό και σπάνιο ντοκουμέντο - Το Δίστομο λίγους μήνες μετά την Σφαγή ( Οκτώβριος 1944 )

Τμήμα της κατεστραμμένης και καμένης κάτω Πλατείας ( Σημερινή Πλατεία Δανιήλ Γαμβρίλη με 10ης Ιουνίου ). Διακρίνεται το καμένο σπίτι του Παπανικολάου ή Χρηστιά που υπάρχει ακόμη και σήμερα, και η οδός Σκλαβούνου. Μπροστά, εκεί που είναι τα παιδάκια, είναι τα Πετρακέϊκα, το πρατήριο των αδελφών Πετράκου

Σπάνιες Φωτγραφιές του διάσημου φωτογράφου Dmitri Kessel.
Ένας Γερμανός, ο Dieter Begemann, αγόρασε αυτό το σπάνιο αρχειακό υλικό από το περιοδικό life, το οποίο τις είχε αδημοσίευτες.
Γνωρίζετε όλοι βέβαια, όπως όλος ο κόσμος πλέον, την φωτογραφία της Μαρίας Παντίσκα που είχε δημοσιευτεί την ίδια περίοδο, κι απ' τον ίδιο φωτογράφο.
Εκείνη λοιπόν την περίοδο, είχε τραβήξει και αυτές τις φωτογραφίες που δημοσιεύω εγώ τώρα. Οι φωτογραφίες αυτές παρέμειναν στο αρχείο του περιοδικού life απ' όπου τις αγόρασε ο Dieter Begemann.
Για να μπείτε όμως καλά στο πνεύμα, ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ, για να συνδεθείτε με το προηγούμενο σπάνιο άρθρο της ιστοσελίδας μας.

Υποθετικά, χωρίς να είναι σίγουρο, πρέπει να είναι η γειτονιά που είναι σήμερα τα Σφουντουρέϊκα. Η γειτονιά στα βορειοδυτικά του Διστόμου, προς τον λόφο Κούλια.

Η  ανηφόρα προς  Άη - Λια ( Στο βάθος το σπίτι του Ν.Λίτσου ). Διακρίνεται ένα παιδάκι μπροστά, καθώς κι ένας πιο μεγάλος άνθρωπος δίπλα σε μία βρύση στο πρώτο σπίτι δεξιά.

 ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: DISTOMOBLOG

Μία Δεκαεπτάχρονη Διστομίτισσα ταξιδεύει στην Αμερική τον Οκτώβριο του 1921. Δείτε το αρχείο της

Το αρχείο της Διστομίτισσας, Παρασκεύης Καΐλη, από τo Ellis Island

Εδώ και λίγες μέρες, κάποιος συντοπίτης μας και συγγενής μου, με ειδοποίησε ότι βρήκε στοιχεία, και μάλιστα τα πρωτογενή, μιάς Γιαγιάς μας ( Αδερφής του Παππού μου εμένα και αδερφής της Γιαγιάς του εκείνου ), που έφυγε από το Δίστομο για ένα καλύτερο μέλλον στην Αμερική.
Συγκεκριμένα το πλοίο από το λιμάνι του Πειραιά την πήγε στη Νέα Υόρκη, για να παέι από κει να εγκατασταθεί στην Μινεάπολη το1921, καλεσμένη από τον αρραβωνιαστικό της, Παπακωνσταντίνου Θεόδωρο από την Λιβαδειά.
Ήταν μόλις 17 χρονών όταν έκανε αυτό το υπερατλαντικό ταξίδι, γεννηθείσα δηλαδή το 1904, και αφού ταξίδεψε περίπου έναν μήνα, έκατσε άλλο τόσο στο κέντρο υποδοχής Ellis Island.
Το νησάκι αυτό της Νέας Υόρκης που λειτουργεί πλέον σαν μουσείο.
Εκεί κάποτε, την εποχή της Παρασκεύης Καΐλη από το Δίστομο, λειτουργούσε σαν κέντρο υποδοχής και προσωρινής διαμονής μεταναστών, όπου στοιβάζονταν κυριολεκτικά ο ένας πάνω στον άλλο σε συνθήκες τραγικές, για να περάσουν τις ιατρικές εξετάσεις για να πάρουν την έγκριση και να πάνε στον προορισμό τους. Στον αγώνα για μία καινούργια ζωή σε έναν άγνωστο και τελείως διαφορετικό κόσμο.
Ο συμπατριώτης μας λοιπόν, που δεν θέλει να αναφέρω το όνομα του, κάτι το οποίο σέβομαι ιδιαίτερα, βρισκόταν πριν λίγο καιρό στη Νέα Υόρκη και επισκέφτηκε τυχαία το μουσείο του           Ellis Island.

Διαβάστε, αφού μεγενθύνετε με κλικ την φωτογραφία, τον αριθμό απογραφής της που είναι το νούμερο 5

Σκέφτηκε λοιπόν να ψάξει μήπως βρει τα στοιχεία της προγόνου του.
Μετά από πολύ μεγάλη προσπάθεια και υπομονή αξιοθαύμαστη, βρήκε τελικά το ιστορικό της Διστομίτισσας Γιαγιάς μας.
Και λέω ότι είχε υπομονή αξιοθαύμαστη, γιατί ό λόγος που άργησε πολύ να την εντοπίσει, ήταν το ορθογραφικό εμπόδιο. Είχαν γράψει το ''Καΐλη'' αντί για Kaili, όπως ακούγεται δηλαδή, με το γράμμα ( y ), κι έτσι προέκυψε ταλαιπωρία γι αυτόν.
Όπως και να χει όμως βρήκε αυτό που ζητούσε, και που είναι κάτι ιστορικό και πολύτιμο, πόσω μάλλον για μας τους Διστομίτες που πρόκειται για πρόγονο μας.
Να πούμε ότι αργότερα, πάρα πολλοί Διστομίτες εγκαταστάθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, και συγκεκριμένα στο Σικάγο όπου έχουν και Σύλλογο Διστομιτών και διαπρέπουν

Γ.Μ σε ευχαριστούμε όλοι πάρα πολύ

ΠΗΓΗ/ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: DISTOMOBLG